Listakvöld í Leikhúskjallaranum.
LAUGARDAGUR 29 okt. Laugardagskvöldið 29. okt. kl 21.00 verður flutt ljóðadagskrá í Leikhúskjallaranumen höfundur kvöldsins er Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson.Flutt verður efni úr tveimur bókum Aðalsteins Ásbergs; annars vegar Eyðibýlum sem kom út sl. vor og er með ljósmyndum Nökkva Elíassonar og ljóðum Aðalsteins; og hins vegar Romsubókinni sem kom út fyrir skemmstu og hefur að geyma fjölskylduvænan kveðskap, litríka langhunda sem höfundur kallar romsur. Flytjendur ásamt höfundi eru leikararnir Arnar Jónsson, Helga E. Jónsdóttir og Margrét Vilhjálmsdóttir, auk Sigurðar Flosasonar sem tónskreytir dagskrána.Sama dag og dagkskráin verður í kjallaranum koma út úrvalsljóðs með lestri skáldsins á geisladiski, en Sigurður Flosason tónskreytir þá útgáfu. Skemmtileg tímasetning þar sem þrjár nýjar ljóðabækur sama höfundar eru í sviðsljósinu samtímis.Ljóðadagskráin tekur um klukkutíma í flutningi. Á eftir ljóðadagskránni, um kl. 23 koma Pörupiltar á svið kjallarans en það eru vel þekktar leikkonur í gervi stráka og er dagskráin í senn ögrandi og skemmtileg.Miðaverð er einungis kr. 1000.Barinn er opinn og hægt er að versla sér veitingar eftir þörfum og einnig er hægt að kaupa smárétti fyrir smápening til að narta í meðan á dagskránni stendur. Leikhúskjallarinn- menningarsuðupottur…

Höfundur+
Jóna Rúna Kvaran
”Hugleiðing I

Eins og áður sagði erum við að fjalla um vináttuna og
gildi hennar í mannlegum samskiptum. Eins og við
vitum er alltaf gott að eiga einhvern vin sem maður
getur treyst. Því miður er alltof margir sem eiga
enga vini og eru afskaplega einmanna. Vinátta er
eitt besta form tengsla sem við getum myndað hvert við
annað. Í lífinu er eitt og annað sem við verðum að
horfast í augu við og reynist okkar mis þungbært eða
léttbært eftir atvikum. Þegar við erum lítil er
oftast auðvelt fyrir okkur að koma okkur upp heilli
tylft vina ef við viljum, og kannski fer ekki mikið
fyrir ýmsum örðuleikum, sem svo aftur síðar geta komið
fram í vinahópnum. Í æsku okkar er sjaldan langur
aðdragandi að vináttunni, og tengslin sjaldan flókin
sem betur fer. Við hittum kannski út á götu einhverja
krakka sem við horfum fyrst tortryggnu augnaráði á og
setjum hökuna sem næst bringu og snúum okkur kannski í
eins og einn eða tvo hringi, drögum djúpt andann og í
útblæstrinum sem myndast kemur eins og óvart, má ég
vera með og aftur er tekin einn auka hringur svona til
öryggis og við erum komin í hópinn. Síðan kemur að
því að við veljum eitt eða tvö börn út úr hópnum og þannig verða tengslin auðvitað mun nánari og auðvitað
tilfinningasamari. Eitt og annað verður til að
slettist upp á vináttuna eins og gengur. Hver manekki eftir sjálfum sér að vetri til í uppvextinum með
bláar kinnar og frostdropa á nefinu með grátstafina í
kverkunum að því að Anna vinkona var að gera óhugsaðar
tilraunir með snjókúlu sem hitti akkúrat á versta stað
náttúrulega og úr tárapokunum spruttu tár í allar áttir
sem engin leið var að stoppa. Við slík skilyrði er
gott að eiga pabba eða mömmu, afa eða ömmu innan dyra
sem taka okkur opnum örmum þegar inn er komið og þerra
tárin og stappa í okkur stálinu aftur. Í framhaldi af
þessu er ekkert mál að gleyma að slettist upp á
vinskapi eitt augnablik, heldur er aftur farið út í
flestum tilvikum og vináttan endurnýjuð eins og ekkert
hafi á undan gengið. Þessi atburðarás gengur ekki
t.d. á unglings árunum þar má ekki miklu muna til að
himin og jörð sé ekki að riða til falls, ef upp kemur
eitthvað í vinahópnum sem verður að teljast lásí
framkoma að okkar mati. Ef við rifjum upp til gamans
eins og eitt algengt form vinarslits á unglingsárunum, gæti það t.d. stafað af því að við verðum við miklar hormónabreytingar á þessum árum mjög viðkvæm
fyrir útliti okkar. Eitt kvöldið erum við að fara í
níu bíó og búin að vera frá hádegi að tætta allt út úr
klæðaskápnum og loksins orðin nokkuð sátt með
klæðnaðinn, þó ekkert hafi verið hægt að gera raunhæft
við stóru rauðu bóluna sem liggur í rólegheitum þvert
yfir nefið á okkur og hefur dögum saman valdið
vonbrigðum og öðrum tilheyrandi sársauka. Þegar svonastendur á vonumst við auðvitað ekki eftir athugasemdum
eins og "af hverju ertu í þessum buxum, rassinn á þér
er eins og olíutankur í þessu manneskja". Þetta er
athugasemd sem hugsunarlaust er látin fjúka og
auðvitað fátt sem liggur að baki annað en fljótfæri og
hreinskilni unglings áranna. Bíóferði verður af
þessum ástæðum hreinasta kvalræði og við ýtum peysunni
eins langt niður með lærunum og hægt er, ákveðin í því
að tala aldrei við þessa manneskju að fyrra bragði
aftur. Maður var nú einu sinni búin að splæsa í bíó
miðann og poppkornið í ofaná lag og þess vegna ekki
vinnandi vegur að segja þessum asna að gleyma
vináttunni. Það er óhætt að segja að vináttatengslin
breytast og kannski þróast og eru jafnvel á mismunandi
stigum eftir atvikum allt lífið. Hvað sem öllum
upprifjunum líður er alveg ljóst að vina laus ætti
enginn að vera, það er engan veginn hollt. Þegar við
eldumst leggjum við kannski annars konar þunga í hvað
er einhvers virði í vináttunni. Ef við látum hugann
reika til þess tíma þegar við fórum að verða ástfangin
annan hvern dag með tilheyrandi sársauka og vonbrigðum
er eitt og annað sem hugurinn staldrar við. Það kemur
stundum fyrir að góð vinátta við einhvern að gagn
stæðu kyni þróast upp í tilfinningasemi, sem vart er
hægt að fella undir vináttu sem er hefðbundin. Við
þessar aðstæður breytist margt og verður t. d. erfitt
að umgangast viðkomandi ef ekki er um endurgoldnartilfinningar að ræða og sá aðili sem við verðum
ástfangin af er enn á nótum vináttunnar í afstöðu
sinni til okkar og sambandsins. Þetta er óneitanlega
ástand sem getur kostað mörg fýluköstin heima og annað
eins af andvöku nóttum og viðkvæmum hugsunum. Við
viljum sjaldan viðurkenna þessar nýju tilfinningar og
verðum eyðilög þegar við finnum að í návist persónu
sem áður var bara ósköp venjulegur vinur erum við
farin að fá æðaslátt, svitakóf og skiptum litum eins
og himininn gerir stundum. Hvað er í veröldinni
þungbærara en einmitt ástand af þessum hörmulega toga,
þar til að kannski í útilegu kemur í ljós á
tjaldbotninum þegar þrengslin verða ótæpileg, að til
tekin persóna þrýstir sér óvart fast að okkur og
tækifæri gefst eins og ekkert sé eðlilegra að þrýsta
þétt á móti og vonast eftir að framhaldið verði
kannski koss og önnur huggulegheit, ef spilað er af
slægð á aðstæðurnar og hugurinn er nógu sterkur. Já
vináttan getur svo sannarlega verið margbreytilega og
viðkvæm á stundum. Þegar vinátta myndast aftur á móti
við aðstæður í lífi okkar þegar hallar verulega undir
fæti af einhverjum ástæðum í kringum okkur í einkalífi
eða á öðrum vettvangi, er ósköp gott að geta treyst
vináttu sem kemur eins og fyrir röð af alls konar
tilviljunum upp í hendurnar á okkur, þegar verst
lætur. Ef við lendum t. d. í því að maki yfirgefur
okkur vegna annarrar persónu er afleitt að geta ekkilosað um þær tilinningar, sem um sálina fara og bæði
draga úr okkur kraft og kjark þegar myrkrið er sem
mest í sálinni af þessum áður sögðu ástæðum. Við
getum nefnilega átt auðveldar með að tappa af okkur
við einhvern sem er ókunnugur þeim sem er að bregðast,
að því þegar við erum á valdi vonbrigðanna erum við
ekki sátt við að vera kannski minnt á kosti þess sem
er að bregðast okkur, en slíkt er líklegra að
sameiginlegur vinur geri og sem betur fer þó¢áhentugt
sé¡á þessari aumu stöðu. Aftur á móti getur góður
hlustandi verið gulls í gildi í þessari stöðu og þá er
kannski sama hvort viðkomandi er garðyrkjumaðurinn
okkar eða konan sem afgreiðir í vefnaðarvörubúðinni
bara ef viðkomandi er ekki að benta á eitt og annað
sem okkur fellur ekki að heyra, heldur hlustar með
andtakt á lýsingar okkar á hve við eigum annars bágt.
Seinna nefnilega þegar okkur er runnin reiðinni og
stoltið búið að jafna sig getum við notfært okkur
gömlu vinina og fengið kannski í gegnum þá skynsamleg
rá og notalegar ábendingar, sem við síðan vinnum úr
og leysum auðvitað sjálf um fjötra þá sem höfnunin og
sviksemin ollu okkur. Auðvitað er ekki í þessum
einföldu hugmyndum mínum um að ræða neinar lausnir sem
eru öðrum betri en getur kannski verið gott að skoða
þær eins og annað sem til fellur í lífinu.
+++

HÖF.JRK

BÆN
Við leitum til þin Drottin i auðmýkt og biðjum þig að opna augu okkar fyrir því sem er jákært og kærleikshvetjandi i sál okkar og anda. Við óskum þess að þú styðjir okkur til góðar verka og réttra athafna Við vitum að við eigum sem þin börn að elska náunga okkar eins og sjálf okkur sem við gerum eftir bestu vitund. En Þrátt fyrir góðan ásetning og þennan skilning á mikilvægi bróðurkærleika finnum fyrir því á stundum að við erum ekki nógu óeigingjörn og fórnfús gagnvart hvert öðru þrátt fyrir löngun til þess Við verðum það ekki fyrr en að við í verki skiljum að okkur beri að taka tillit til þeirra sem eru í kringum okkur.Hjálpaðu okkur Faðir til að mæta þeim sem eru i kringum okkur eða hitta okkur við aðrar aðstæður með hlýju og kærleika. Við vitum að það eru svo margir sem eiga um sárt að binda og þurfa sökum þess bæði hvatningu og kærleiksþel halda sem gefið viðkomandi án krafna um endurgjald.Við vitum af fenginni reynslu kæri Drottin að jafnvel einlægt og fallegt bros getur á sundum kvalar og pínu lyft sálum þjakaðra og umkomulausra í æðraveldi þrátt fyrir þrengingar og fátækt. Viltu drottinn styðja okkur til að stilla hjörtu okkar og huga i inni þinn eilífðartón þannig að athafnir okkar og hugsanir hljómi eins og þinn kærleiksómur vísar á og gefur okkurr tilefni til hverju sinni Við óskum þess að Drottinn umvefji okkur og verndi i hverju spori og minni okkur á að það skiptir mali að við umberum og skiljum þarfir hvers annars. Megi þinn vilji alltaf umvefja okkur og hvetja áfram okkur til jálægra athafna Kæri Faðir forðaðu okkur frá ollu slæmu Vertu kæri frelsari afallt nálægur okkur til að vernda okkur og minna á að það að okkur beri að virða hvert annað og styðja til góðra verka Láttu Drottinn engla himinsins vaka yfir okkur og opna með vængjahafi sinu fyrir okkur aðgang1 að vegi frelsis og friðar. Lát kæri Herra líknarljós þitt lýsa upp tilveru okkar þannig að við verðugar fyrirmyndir góðra breytni og verka sem vísa á vilja trúar og vonar um elskuríka nálægð þina Viltu lata okkur skiljast að minnst þess ef okkur gengur vel eigum við að deila ávinningum okkar með þeim sem lifa i við þrengingar og örbyrgð hvar sem þau börn þin verða á vegi okkar. Við munum lata þau vita að við eru alsæl yfir að hafa fengið að örvast til dáða goðara verka i náðarörmum þinum Við óskum, þess að læra að skilja þarfir annarra barna þinna ekkert síður en okkar. Láttu sólskin frá himneskum dýrðarkrafti þinum baða okkur i logagiltum kærleiksgeislum sinum og vernda okkur á augnablikum örvæntingar og kviða. Við þráum að verðskulda stuðning þinn og viljum í öll gera það sm þér er þóknanlegt þóknanlegt. Við þökkum þér fyrir samfylgd þina við allar aðstæður og biðjum þig að yfirgefa okkur aldrei jafnvel ekki þegar við gerum það sem þér er ekki þóknanlegt Láttu ávalt kærleiksarma þina halda fast utan um okkur auðvelda okkur þannig að ganga´ávalt þá vegu sem þer er umhugað um að við fetum til aukins andlegs þroska og sterkari vitundar um mikilvægi kærleiksríkra samskipta Við þökkum umhyggju þina og elsku til okkar og munum reyna að breyta einungis eins þer er umhugað um og þóknanlegt kæri Faðir Amen JRK

PABBI ÞOLIR MIG EKKI
BÖRNUM MISMUNAÐ AF FORELDRUM

Foreldrar gera oftar en ekki upp á milli barna sinn og þá þannig að til vansa er. Að þessu sinni höfum við til umfjöllunar bréf frá ungum strák sem er mjög óánægður með það að vera settur af föður sínum í það hlutverk heima að vera sífellt gagnrýndur af ósekju. Faðir hans mismunar að hans mati, honum og systkinum hans gróflega, eftir því sem hann segir í bréfi sínu og dregur ekkert undan enda hryggur og vonlítill. Hann segir hann bókstaflega ekki þola sig og gera alltaf lítið úr sér.

HRYGGUR OG VONLÍTILL
“Það er svo furðulegt kæra Jóna Rúna að ég skuli þurfa að leita eftir stuðningi þínum í þessu máli, en hvað á ég að gera? Pabbi kemst upp með það að gera stöðugt lítið úr mér og gagnrýna mig sífellt fyrir alls konar hluti sem ég skil ekki af hverju geta verið svona neikvæðir í hans huga,” segir þessi óhamingjusami sextán ára skólastrákur sem kýs að nota dulnefnið Jón. Hann lýsir mjög nákvæmlega samskiptum sínum við föður sinn sem eru ömurleg.

GÓÐ MÓÐIR OG MISHEPPNAÐUR BRÓÐIR
Jón virðist eiga mjög gott með að læra og stendur sig í námi og íþróttum þannig að hvert foreldri mætti vera hreykið af. “Pabbi er mjög góður við bróður minn sem er dálítið yngri en ég og þó hann bæði drekki og sukki um hverja helgi þá er hann allt bestur. Ég get vel viðurkennt að samband mitt við mömmu mína er mjög gott og oftast tekur hún minn málstað í okkar pabba rifrildum. Hún sér hvað hann mismunar mér og bróður mínum og reynir að bæta mér þetta upp,” segir hann og bætir hinu og þessu við sem er tákn þess hvað samskipti feðgana eru óeðlileg. Faðir hans þolir hann ekki og leynir því alls ekki.

ROSALEGAR SÖGUR AF FÁTÆKLEGRI FORTÍÐ
“Ég er kannski ekki fullkominn, en ég er mjög góður í teikningu og spila á gítar og meira að segja er ég í hljómsveit með nokkrum vinum mínu. Það hrósa mér margir og kennararnir mínir eru mjög ánægðir með mig í skólanum, enda er ég með þeim hæstu í bekknum og oftast valinn til að taka þátt í því sem stendur til. Ég drekk ekki og reyki ekki. Pabbi hefur kennt sér allt sem hann kann sjálfur og rekur eigið fyrirtæki og er líka í stjórn ýmsra félaga. Honum finnst hann mjög klár og segir okkur syskinunum rosalega sögur af sinni fátæklegu og erfiðu fortíð, þar sem hann var gerður að þræl fjölskyldunnar undir fermingaraldri,” segir Jón og augljóslega þykir honum sem nóg sé komið af hroka og píslarvætti föðurins.

BROTINN OG BEYGÐUR
Nú það kemur líka fram í bréfinu að pabbi hans vill alls ekki að Jón mennti sig. Hann telur hann geta farið út á atvinnumarkaðinn strax. Jón þráir að læra og vill verða rafvirki eða eitthvað álíka. Pabbi hans virðist þola flesta heima nema hann. Hann virðist aldrei rólegur nema hann hafi tilfinningu þess að Jón sé brotinn og beygður. “Mamma mín er bæði góð, margþætt og andlega hugsandi manneskja og þolir ekki frekar en ég þessa framkomu pabba við mig. Hún getur bara svo lítið gert, enda algjörlega á valdi hans. Hún er heimavinnandi og í kvöldskóla. Ég er frekar óöruggur með mig,” segir Jón.

VANTAR UPPÖRVUN OG VILL BREYTINGAR
Hann tjáir sig jafnframt um eitt og annað sem ekki er rétt að birta hér. “Viltu vera svo góð að uppörva mig og segja mér nákvæmlega þína skoðun á þessum vandræðum mínum. Gæti verið lausn að flytja að heiman? Væri möguleiki fyrir mig að breyta þessu ömurlega áliti sem pabbi minn hefur á mér? Hvað get ég eiginlega gert sem ég geri ekki? Ég les flest sem þú skrifar og hef mikinn áhuga á því. Með fyrirfram þökk.” Ég er Jóni þakklát fyrir þá uppörvun sem hann veitir mér með áhuga sínum og nota innsæi mitt,hyggjuvit og reynsluþekkingu til svaranna.

VÖXTUR RÓSARINNAR OG ÓHENTUGUR JARÐVEGUR
Það er ekkert skrýtið þó Jóni verði alvarlega hugsað til þess hvers vegna í ósköpunum faðir hans getur engan veginn þolað hann þrátt fyrir að Jón leggi sig í líma við að reyna þóknast honum. Ef við ímynduðum okkur að Jón væri rós sem rækta ætti í fallegum garði, þá vitum við það að án réttrar vökvunar og heppilegs jarðvegs sem hentar vaxtarmöguleikum rósarinnar gengur ekki ná fram eiginleikum hennar. Þannig að hún með tíð og tíma bæri þau blóm, fegurð og anga sem í raun eru til staðar blundandi í vaxtarskilyrðum hennar. Vaxtarskilyrðin næðu einfaldlega ekki fram að ganga ef jarðvegurinn væri kolómögulegur og hlutföll ljós og skugga röng og öðrum grundvallarvaxtarskilyrðum ábótavant. Þetta vita allir. Sama á við um börnin okkar þau blómstra ekki ef vaxtarskilyrði þeirra eru vanvirt og gengið er gróflega á mannréttindi þeirra.
ÓTÆPILEG STÓRYRÐI OG VANÞROSKI
Börnin verður að rækta og styrkja með réttum hlutföllum af ást og umhyggju, ekkert síður en með fæði og ytri hlutum. Eiginlega hlú að þeim af nærfærni og elsku og satt best að segja er hyggilegt að spara öll stóryrði og vanþroskaða umfjöllun um manngildi þeirra, ef ekki á illa að fara. Öll framkoma okkar við börnin okkar verður að vera tengd hvers kyns virðingu fyrir þeirra sjónarmiðum og vilja líka. Við verðum að sjá eðliskosti þeirra ekkert síður en mögulega galla og aðra minniháttar vankanta.

MISMUNANDI MANNGERÐIR
Enginn er fullkominn og þar er Jón náttúrlega enginn sértök undantekning, en honum er heldur ekki alls varnað. Pilturinn virðist vera miklum eðliskostum búinn.
Jón talar um að faðir hans mismuni þeim systkinum gróflega og tekur samskipti föður síns við hinn bróðurinn sem dæmi. Vissulega á sá drengur í vanda og virðist hafa leiðst út á einhvers konar glapstigu um tíma. Það er alrangt af foreldrum að mismuna börnunum sínum og ætíð heillavænlegra að umbera og elska þau á sem jafnastan máta. Vitanlega eru börnin okkar mismunandi manngerðir og alls ekki tryggt að börnin okkar falli að okkar lífssýn.

JÁKVÆÐ HREINSKILNI OG MENNTUNAR MÖGULEIKAR
Það er því eðlilegt að hvetja Jón til að benda föður sínum á þetta og ef hann hlustar ekki á sjónarmið hans að velja þá þann kostinn að skrifa honum ítarlegt bréf, þar sem Jón opnar sig við hann og segir honum á jákvæðan hreinskilinn hátt frá því hvernig honum finnst hann koma fram við sig á neikvæðan og ósanngjarnan máta um leið og hann gerir í því að auðvelda erfiðum bróður hans að vera til. Jón á alls ekki að fallast á það að sér sé hafnað og þaðan af síður að taka það í mál að kasta frá sér tæki¬færum til menntunnar, ef hann á kost á slíku.

GÓÐUR NÁMSMAÐUR OG LAUN
Það væri af og frá fyrir hann að láta eins og hann hefði ekki möguleika á slíku, bara af því að pabbi hans átti ekki kost á þannig aðstæðum á meðan hann var að alast upp. Það vantar hvorki fé eða aðstæður inná heimilið til að gera Jóni kleift að fá að láta drauma sína um að menntast rætast. Hann er góður námsmaður og á sem slíkur fyllilega skilið að fá tækifæri til að ljúka þeim skóla sem hann kýs að menntast frá. Iðnnám er það sem freistar. Í iðnnámi er sem betur fer oftast hægt að vinna fyrir einhverjum launum þegar kominn er á samningur.

ANDLEGIR HRAKHÓLAR OG SKILNINGSLEYSI
Ef svo óheppilega vildi til að Jóni yrði endanlega vísað úr föðurhúsi á hann alls ekki að hætta við það að mennta sig, heldur vera enn þá ákveðnari í því en áður. Hann er greindur og framtakssamur og getur örugglega þó erfitt verði unnið til að hafa ofan í sig og á, þrátt fyrir að þurfa að bera ábyrgð á sér sjálfur. Það er náttúrleg ekkert sérlega áhugavert að vera bara sextán ára á tímabundnum andlegum hrakhólum vegna skilningsleysis föður síns, en það er þó bærilegri tilhugsun fyrir heilbrigðan ungan mann, en að upplifa sig vanvirtan.

NEYÐARÚRÆÐI OG ÞRÖNGSÝNI
Jón á ekki að láta föður sinn komast upp með að kúga sig og gera sig óöruggan og vanmáttugan. Það er ein tegund ofbeldis sem er andlegt og ákaflega algengt í samskiptum því miður. Mjög sennilega myndi móðir hans hygla einu og öðru að honum, ef til þessa neyðarúrræðis kæmi, þó ekki sé mælt beint með því að fara að heiman þá gæti slík aðgerð í þessu tilviki Jóns reynst nauðsynleg. Faðir hans þolir hann sýnilega ekki, sem er óréttmæt aflögun í samskiptum.

VILJAFÖST OG METNAÐARGJÖRN
Móðir Jóns er augljóslega þroskuð og góð kona en alltof háð skoðunum og þröngsýnum vilja eiginmannsins og því á hún í mestu erfiðleikum með að rétta sínu eigin barni hjálparhönd, þó full ástæða sé til þess. Hún virðist nokkuð bæld, en þó viljaföst og það metnaðargjörn að hún er sjálf í skóla sem er virkilega gott hjá henni. Hún myndi sýnilega styðja Jón afdráttarlaust við allar aðstæður, jafnvel þó það kæmi sér illa fyrir hana í samskiptum hennar við eiginmann sinn og föður Jóns.

AÐRIR ÓSAMMÁLA FÖÐURNUM
Hitt er annað mál að öll él birtir upp um síðir og það er alls ekki rétt að fórna eigin persónuleika til að þóknast öðrum og það hlutskipti á Jón alls ekki að velja sjálfum sér til handa gangvart föður sínum. Jón verður líka að sjá sjálfur að það gætir algjörs ósamræmis í öllum aðalatriðum á áliti föður hans á honum og svo því áliti sem hann mætir út í frá, frá bæði félögum sínum, móður og kennurum. Það segir auðvitað heilmikið um Jón sem er jákvætt en gefur frekar óþægilega mynd af föður hans. Það er alveg ljóst að vanmat föðursins er gróf og rangt.

KOSTIR OG GALLAR
Jón á ekki að þóknast manni sem hann getur ekki virt, vegna þess að honum fellur ekki við viðhorf hans og sér ásamt öðrum og nánum alvarlega galla og bresti í manngildi hans. Við veljum flest fremur að þiggja leiðsögn þeirra sem við treystum og virðum.Við getum alls ekki þegið leiðbeiningar af fólki sem við vitum að sér ekki mun á réttu og röngu. Jón á enga sérstaka tilraun að gera til að reyna að vera önnur persóna en hann er.

JÁKVÆÐ GAGNRÝNI HENTUG
Ef faðir hans getur ekki sæst á hann eins og hann er, þá verða þeirra samskipti að takmarkast af sem minnstu samneyti myndi maður halda. Vitanlega væri eðlilegra að faðir hans horfði frekar á kosti Jóns, en endalaust og sífellt á óverulega galla, en því er ekki til að dreifa í þeirra samskiptum. Jón getur alls ekki orðið sú persóna sem aðrir vilja gera úr honum, enda á enginn að komast upp með að reyna að breyta honum annar en hann sjálfur. Það er gott að fá jákvæða gagnrýni af og til.Öll óréttlát gagnrýni aftur á móti er óviturleg og niðurrífandi.

SIGRAR OG HÓFÆRÐ
Það er því ráð fyrir Jón að reka nefið um tíma upp í loftið og efla á jákvæðan hátt sjálfstraust sitt með því meðal annars að njóta þeirra sigra sem hann hefur unnið til í skólanum og annars staðar og þakka Guði fyrir að hafa fengið í vöggugjöf alla þessa augljósu kosti sem hann frekar hógvær getur um í bréfinu eins og um galla væri að ræða.Hans mat á eigin manngildi skiptir öllu máli og trú hans á sjálfan sig jafnframt. Eða eins og leiði strákurinn sagði eitt sinn í góðra vina hópi: “Elskurnar mínar, ég er algjörlega eins og nýr maður eftir að mér tókst með réttum stuðningi að velja fremur að uppörva sjálfan mig en rífa mig niður. Það er líka gamaldags að vera fúll og leiðinlegur og sjá ekki fegurðina í sér og öðrum.”

Með vinsemd, JRK
+++
Höf jrk
Óróleiki
Við getum fundið fyrir óróleika af og til af mismiklu tilefni. Flestir kannast við ókyrrð tilkomna vegna væntinga af ýmsum toga. Það er í sjálfum sér ekkert óeðlilegt við það að finna til ókyrrðar, ef eitthvað mjög mikilvægt og spennandi stendur til.Aftur á móti geta umbrot þau sem þannig ástand kallar á valdið okkur hverskyns áhyggjum. Þær taka jafnframt á sig hin ólíkustu gervi tilfinninga. Þær leika síðan lausum hala um sálartetur okkar og valda náttúrlega ennþá frekari óþreyju. Sá sem er spektarlaus og unir sér sjaldan eða aldrei innri kyrrðar finnur fljótlega til streitu. Hún orkar tvímælalaust á þá mögulegu ókyrrð sem upphaflega kom spennunni af stað og veldur auðvitað ennþá frekari streitu. Hvers kyns peningavandamál valda okkur innri umbrotum og eirðarleysi þar til botn er fenginn í málin. Þess vegna er óviturlegt að spenna bogann óþarflega hátt í efnahagsmálunum.Láta fremur ráðdeild og fyrirhyggju ráða ferðinni í þeim málum sem vitanlega flestum öðrum jafnframt.Ef mikið liggur við og ótal verkefni bíða úrlausnar er mjög algengt hjá rólyndu fólki að það finni sig gripið mikilli óværð og finni þá jafnvel til mikillar vanstillu í kjölfarið, sem er afleitt.Eða þar til það hefur lokið við obbann af þeim verkefnum sem hlaðist hafa upp og krefjast úrlausnar. Auðvitað má segja sem svo að varla verði hjá því komist að við finnum að minnsta kosti af og til fyrir eirðarleysi. Það ráð sem oftast dugar þegar þannig árar innra með okkur, er ein­fald­lega að gefa lítillega eftir og skipuleggja nokkuð nákvæmlega það sem bíður úrlausnar. Það er töluverð ókyrrð í mannlífinu yfirleitt og margt sem veldur. Kröfur þær sem nútímafólk gerir t.d. um lífsþægindi, valda því oftar en ekki óværð, vegna þess að fyrir öllu þarf að vinna. Varla eignumst við mikið, ef við leggjum ekki svolítið á okkur til þess arna. Hitt er svo annað mál að allur óþarfa lúxus hvort sem er í húsakosti eða skemmtunum ætti ekki að vera okkur neitt sérstakt keppikefli. Mun frekar og eiginlega allra helst ættum við að miða allan framgang okkar við það að minnsta kosti, að við leggjum ekki svo mikið á okkur að við missum fótanna andlega sem veraldlega. Jafnvel með þeim óskemmtilega hætti að einkalíf okkar hrynur til grunna eins og ekkert sé eðlilegra. Nægusemi og auðmýkt eru hyggnar systur, enda valda þær sjaldnast vanda eða ókyrrð hjá þeim sem þær eiga athvarf hjá.Aftur á móti má segja að ótæpilegt lífsgæðakapphlaup óþreyju­fullra og spektlausra valdi oftar en ekki óþarfa ófriði innra með viðkomandi. Ástand sem skapar auk þess allmikla tilfinningalega óþreyju, sem veldur svo aftur á móti pirringi sem gerir okkur uppnæm og ókyrr af litlu sem engu tilefni. Reynum því að efla innra með okkur frið og andlegt jafnvægi, en látum fjúka sem fyrst alla óværð og annan óþarfa eril hið innra og hana nú.
+++

HÖF.JRK JÓNA RÚNA Á MANNLEGUM NÓTUM
MANNGÆSKA
Eins og við vitum er eðli okkar mannanna mismunandi og eitt af því sem prýðir einstaka mann er manngæska. Það er vitanlega enginn vandi að vera slæmur, en það getur verið þó nokkuð flókið og fyrirhafnarmikið að vera góðgjarn. Hjartagæska kemur meðal annars fram í því að vilja öðrum vel, við allar aðstæður. Gæska í öllum myndum telst upp­byggi­­legur andlegur aflvaki, sem ætti að efla öll jákvæð og heilbrigð samskipti. Það er mikilvægt að vera öðrum góður og ekkert launungamál, að við sem þannig erum innstillt andlega, finnum fyrir vellíðan og friði í samskiptum við aðra. Líknarlundin telst nefnilega mannkær og óeigingjörn atferlisstefna sem finnur venjulega sinn vitjunartíma, okkur og öðrum til blessunar. Veglyndi getur verið margs konar, en telst þó fyrst og fremst tengjast kærleikshvetjandi lífsviðhorfum. Við verðum sem betur fer flest til þess fyrr eða síðar, að rækta sjálf upp í innra lífi okkar og hlú að þeim eðlisþáttum sem okkur þykja eftir­sóknar­verðir til ráðstöfunar. Góðsemi verður ekki til fyrir tilviljun eða af sjálfum sér.Það þarf nefnilega að rækta hana og efla eins og annað. Hún fær þó sennilega frekar líf í hugskoti okkar og athöfnum, ef við skiljum mögulegan tilgang hennar og teljum hana eftirsóknarverðan aflvaka og mikilvægan í samskiptum. Það verður enginn veraldlega ríkur af því einu, að ausa aðra kærleika, en viðkomandi eignast þess í stað hugþýðan og hamingju­ríkan innri auð, sem hvorki ryð né mölur fær grandað. Rétt er ef við erum ósátt við aðra, að reyna eftir megni að hugsa fremur jákvætt en neikvætt til viðkomandi. Það er rétt að milda vísvitandi neikvæða afstöðu okkar til þeirra, sem við eigum í erjum við og þá helst með heppilegu góðgjörnu hugarþeli. Ástúð getur aldrei misst marks, þó skilyrði einstaka fólks til að meðtaka hana séu óviðunandi. Það, að verða mannkær, hlýtur að vera eftirsóknarvert keppi­kefli fyrir þá, sem vilja efla gæskuna í sjálfum sér og öðrum. Við vitum það að það er engin vandi að vera góður við þann sem er elsku­legur og viðmótsþýður. Aftur á móti þarf heilbrigða andlega lífssýn til að sætta sig við og hlú að þeim sem eru óbilgjarnir og neikvæðir. Göfgi og manngæska ættu því að auka líkur á fullkomnari samskiptum, enda ýtir þannig afstaða okkar sjálfra undir það besta sem innra með okkur býr. Við skulum fremur byggja upp og rækta hyggilega það andlega atferli í samskiptum, sem er gæskuríkt og göfugt, en það sem tengist andlegum nöturleika og annarri álíka innri ógerð. Manngæskan tengist heill­andi og hamingju­hvetjandi lífsstíl. Hún eflir okkur sem góðar manneskjur og þess vegna er þess virði að rækta hana upp í innra lífi okkar, sé hún af skornum sammti. Það er örugglega mikil­vægt að verða mannkær og verða þess megnugur að ylja öðrum og þurfandi, af mannúðlegri mýkt og andlegri reisn.
+++
HÖF.JRK LOFORÐ
Ef við gefum öðrum fyrirheit um eitthvað, þá er mjög mikilvægt að við stöndum við gefin loforð. Okkur flestum þykja svikulir einstaklingar og óorðheldnir hvimleiðir. Sérstak­lega, ef við höfum treyst á ráðvendni þeirra og trúað þeim fyrir því sem við álítum mikilvægt og þeir bregðast okkur svo blygðunarlaust.Þau vandamál sem koma oftast í kjölfar þess, að óáreiðanlegir svíkja okkur á ein­hvern hátt, geta valdið okkur viðsjárverðum örðug­leikum og válegu amstri. Það er því áríðandi að við venja okkur á orð­heldni og þau heppilegu viðhorf, að standa við efndir í öllum tilvikum.Við eigum í raun að vera áreiðan­leg og traust og leggja vinnu í drenglunduð sjónarmið. Sam­mannleg samskipti byggjast m.a. uppá hvers kyns loforðum og fyrirheitum, sem áríðandi er að vanvirða ekki eða svíkja.Við verðum þess vegna að vera varkár, ef við ætlum að kveikja væntingar og vonir hjá öðrum í formi áheita. Ef við t.d. segjumst ætla að vinna ákveðið verk á fyrir­fram gefinni forsendu, þá höfum við engan rétt til að gera þau heit ómerk, án frambærilegra skýringa. Það er mjög óþægilegt að treysta á þau okkar sem erum óáreiðanleg og fyrirhyggju­lítil í samskiptum. Við lofum kannski öðrum gulli og grænum skógum,en sökum óáreiðan­leika bregðumst við viðkom­andi og efnum ekki áður gefin loforð, sem er mjög slæmt samskiptasjónarmið og særandi. Við ættum eðlilega að forðast að gefa öðrum þau loforð sem við sjáum ekki ástæðu til að efna. Best er að vera það drenglundaður og áreiðanlegur, að aðrir sjái ástæðu til að leita til okkar af ólíkum tilefnum, öryggir um efndir. Eðlilegt er að keppa að því að telja það ávinning fyrir manngildi okkar og sóma­tilfinningu, að standa við það sem við segjum og framkvæmum án svika. Drenglyndi í sam­skiptum er jákvætt samskiptaform, sem við ættum að efla eins mikið og nokkur kostur er. Það er í raun engin vandi að gefa öðrum og þurfandi, jáyrði og bregðast þeim síðan. Slíkt framferði er neikvætt og særandi.Hitt er svo annað mál, að það getur verið af ófyrirsjáanlegum ástæðum, í ein­staka til­vikum, þó nokkuð örðugt að standa við það sem við höfum lofum öðrum. Stundum neyða aðstæðurnar okkur beinlínis, til að fresta efndum og þá þvert á það sem við viljum, sem er auðvitað mjög slæmt. Best er því, ef þannig árar, að segja þeim sem við höfum lofað og þá áður en til vandræða kemur, hvers vegna við verðum að fresta fyrir­heitunum. Við eigum fæst erfitt með að skilja það, að það getur verið nauðsynlegt í einhverjum tilvikum, að fresta áður gefnum loforðum. Við verðum bara að fá að vita um slíkt, áður en við verðum fyrir vonbrigðum eða tjóni, sökum vanefnda annarra. Réttmætar efndir eru í raun mikil­vægar.Efnum því gefin jáyrði og látum það ekki henda okkur að bregðast þeim sem treysta á trúmennsku okkar. Áreiðanleiki er gulls ígildi.
Kær kveðja til ptk Kem aftur svon amilli 3-4 er her vreð að lesa biðja hugsa go na bjug ur er hrikalegur kaffi +w Nei get ma buast við a detrta ut svo þa get eg ekki lesið tölvupost takk fyrri allt tölvan þolir meria afþessu ju eseu kristur leskar þi aldrei efast.
+++
Höf:JRK +JÓNA RÚNA SKRIFAR UM SÁLRÆN SJÓNARMIÐ+
(AÐALF.) +SAMSKIPTASPELLVIRKI OFBELDISINS+
(UNDIRF.) +SIÐBRJÁLÆÐI OG OFRIKISHRYLLINGUR+
Alvarleg ofbeldisplága hefur of lengi, farið með offorsi og ógn yfir þjóðfélagið og leikið bæði menn og mál­leysingja grátt. Eins og mörg átakanl­eg dæmi sanna, er ofbeldis­fárið meira en uggvænlegt,auk þess sem það ber keim einhvers konar siðbrjálæðis.Það sem vekur jafnframt öðru, óhug og furðu flestra,er sú dæmalausa staðreynd m.a.,að í hópi of­beldis­­­­ógnara nútímans,eru jafnt ungir sem aldnir. Þeir sem sætta sig ekki við samskipta­spell­virki ódæðis­­­­­­hrellanna,óska þess heitt og af ákveðni, að uppræta megi sem skjótast og af afli ofríkishryllinginn úr samfélags­sálinni.Því það væri í raun allra hagur.
(MILLIF.) +AFBRIGÐILEGT ATHÆFI+
Börn og unglingar hafa í meira mæli en áður, tekið upp ódæðisatferli ofbeldisódrengja öllum unnendum frið­­samlegra samskipta til undrunar og kvíða.Við erum því ekki einungis í samtímanum,að kljást við af­brigði­­legt athæfi fullorðinna ofbeldisómenna, heldur ungmenna líka,sem sek eru um freklegan fanta­­skap og of­beldis­­illvirki líkum þeim sem eldri ódæðisníðar ástunda.Það er sárt,ef ungt fólk tekur þennan ósið,af öllum,uppúr farteski fullorðinna, til að nota í neirænum tilgangi.
(MILLIF.) +BÖLYRKJA BORGAR SIG EKKI +
Það er vissulega ekkert járænt eða eftirtektarvert við þau viðmið í hegðun og samskiptum, að ætla sér að byrja líf sitt á bölrænu samneyti við samferðafólks sitt.Unga fólkið á því ekki undir neinum kringumstæðum, að efla bölúð og ofbeldi í athöfnum sínum og viðhorfum til annarra og lífsins.Það segir sig sjálft að það borgar sig ekki að ýta undir og óska eftir að yrkja það sem er ljótt og afskræmt í tilverunni eins og t.d. hvers kyns ofbeldi er.Þess vegna er varhugavert að ástunda tilgangslausa og fávísa bölyrkju.
(MILLIF.) +FJÖTRAR MILD OG MANNÚÐLEG SAMSKIPTI+
Bölyrkja ber aldrei réttan ávöxt. Einmitt sökum neiræns og niðurrífandi eðlis síns. Hún er dæmd til að mistakast, vegna þess að hún gengur út á það að meiða og misbjóða varnarlitlum manneskjum, sem er auðvitað óréttlætan­legt og siðferðislega alrangt.Slík neiyrkja getur því vissu­lega, beri hún einhvern vöxt, náð að skaða og skemma mikið fyrir fólki, áður en hún missir marks. Ekki síst ef bölyrkjan er ástunduð af ómannúðlegu afli og ræktuð af ásetningi.Óhætt er að fullyrða að bölyrkja fjötri vaxtar­möguleika mannúðlegra og mildra samskipti. Sökum þess er hún ræktunar-og samskiptaform sem ber að hunsa sem mein­gallað og miðaldar­legt. Allir góðir yrkjendur vita, að það er fáránlegt að hlú að og rækta ósóma og afskræmingu, því uppskeran verður aukin mannvonska.
(MF.)+ MANNRÉTTINDABROT OG OFBELDISFLÓNSKA+
Eins og flestum er ljóst gefur ofbeldisflónskan fyrst og fremst vís­bendingu um veikleika og vanmátt ódæðis­fantsins, en telst tæplega staðfesting á styrk eða hetju­lund skaðarans.Þeir sem ástunda ofbeldi,eru mögulega á einhvern óviðunandi hátt siðvilltir,auk þess sem stað­reyndir segja flesta of­beldisáreitlana vanvirða sjálf­gefin mannréttindi þeirra sem þeir misbjóða.Jafn­framt virðist meiðana skorta,tilfinnanlega,siðræna sóma­til­finn­ingu og þess vegna teljast þeir væntanlega, ef betur er athugað og spaklega ályktað, að einhverju leyti, en þó mismikið samvisku­heftir, siðruglaðir og sektar­fjötraðir, auk þess að vera mögulega alvarlega dóm­greindar­villtir og geðaflagaðir.
(MILLIF.) +SIÐANDÚÐ OG SÉRFRÆÐISTUÐNINGUR +
Ofbeldislú­skrarar þurfa því sennilega, a.m.k.samkvæmt skilningi þolara og leikmanna á ómaklegum ódæðum þeirra,að leita sér jástuðnings sérfróðra. Kannski fyrst og fremst álíta kunnugir, vegna ógnvekjandi og afdrifa­ríkrar sam­skipta­veiklunar og sennilega áunninnar sið­andúðar.Hvort tveggja verður sjáanlega að staðreynd í hegðun þeirra, þegar þeir falla fyrst í ógnar­gryfju ofbeldis­ins og þess böls sem því fylgir. Það er trúlega sannan­leg staðreynd, þó furðuleg sé, að siðferðis­­vanhæfnin getur verði mislengi blundandi eðliseiginleiki í við­komandi áður en til ofbeldisframkvæmda kemur.
(MILLIF)+ STUÐNINGSTÆKIFÆRI ÞJÓÐHAGSLEGA HAGKVÆM+
Sé einhver grunur um eða staðfesting á ódæðistil­hneigingum í fólki, er ekki spurning að viðkomandi verður að bregðast fljótt við neikvæðum viðvörunarbjöllunum lík­legs ofbeldis og leita sér hjálpar umsvifalaust. það er skynsamlegast að leita sér stuðnings­tækifæris af fræði­legum toga, hugsuðu til leiðsagnar og mögulegrar lausnar fyrir viðkomandi á neirænum tilhneigingum sínum. Slíkur jástuðningur fyrir væntanlega eða núverandi of­beldis­gerara getur óumdeilan­lega reynst þjóð­hags­­lega ­hag­kvæmur, þegar dýpra er skoðað og frammá á framtíðar­veg járænna samskipta er litið.
(MILLIF.) +LÍKLEG LÍKN +
Það er auðvitað íhugunarvert líka, að slíkt stuðnings­tækifæri getur vissulega orðið áreitlunum sjálfum hollt umhugsunarefni og jafnvel gjörbreytt lífi viðkomandi.Enn það sem er kannski ekki síður mikilvægt og mjög líkleg staðreynd jafnframt er, að í hjálpinni getur líka falist líkn fyrir þolara bölrænna illvirkjasamskipta. Ekki síst sökum líklegra járænna viðhorfs­breyt­inga og samskiptau­m­pólana ofbeldisógn­valdsins, einmitt í kjölfar réttrar sérfræði­með­ferðar viðkomandi, til að ná að uppræta og vinna bug á vanda sínum og meiðandi bölúð.
(MF.) +BITBEIN FANTASKAPAR OG FORHEIMSKU+
Eins og ofbeldisflórunni er háttað í samfélaginu, væri ekkert óeðlilegt við það samskiptasjónarmið, að þjóð­félags­­þegnarnir tækju allir á sig rögg og sameinuðumst af meiri ákveðni um það grundvallarmannréttindasjónarmið í samskiptum, að það beri öllum að virða sjálfsagða frið­helgi fólks og til­veru­rétt. Eins væri rétt að efla þau viðhorf í vitund samborgaranna, að enginn eigi varnar- og réttlaust,að verða bit­bein fantaskapar og for­heimsku þeirra ódæðis­hrotta, sem brjóta mannréttindi á fólki. Venju­legast án ábyrgðar og trega, eins og sálar- og samviskulausir væru í frá­hrindandi og firrtu ofbeldis­brjálæði óhæfuverkanna.
(MF.) +FÁVISKA OG FÁGUNARFÁTÆKT+
Það er ekkert járænt eða siðferðislega réttlætan­legt við það,að ástunda freklega misnotkun á valdi, þó verstu of­beldisrótirnar álíti svo vera.Þeir sem haldnir eru of­beldisandúð og ótta við ofbeldiseinræði, álykta að slík reginvitleysa sé fyrst og fremst vísbending um fávisku og fágunarleysi þess sem trúir því að skökk valdbeiting kalli eitthvað gott og eftirtektarvert fram í samferðar­fólki viðkomandi eða lífsförunautum. Öllum siðkærum og réttrænum stendur beinlínis megn stuggur af allri til­gangslausri óþverraillkvittni og miskunnarlítilli vald­níðslu á fólki yfirleitt. Þeir kjósa því framar öllu, að eiga sem fyrst kost á að telja, vonandi skammlífa, líf­daga siðfjötraðra ofbeldisviðhorfa í þjóðarsálinni.
(MILLIF.) +RÉTTLÁT REIÐI OG HNEYKSLUN+
Og vegna þess hvað ofbeldisáþjáninni fylgir mikið böl fyrir þolara, mót­mæla þeir af einurð og vandlætingu sem ekki sjá tilgang í þessum aumkunarverða og aflagaða fylgifisks mis­skilnings, ranglætis, siðbrests og skammar í samskiptum. Siðkærir hljóta þess vegna, að lýsa yfir rétt­látri reiði og hneykslun á fram­ferðinu þeirra, sem ætla sér þá fáránlegu ofbeldis­dríld, að misbjóða öðrum af mann­úðar­leysi og grimmd, án ábyrgðar og eftirtrega í skjóli grófrar valdavillu og ómanneskjulegs hroka sem á ekkert skylt við siðfegurð eða sanngirni yfirleitt.
(MF.) +MANNÚÐARLAUS VILLUAFSKRÆMING+
Með tilliti umfangs ofbeldisváarinnar í sam­félaginu hafa margar misvitrar tilgátur komið fram um líklegar ástæður þess að slík voðaplága fær líf. Ein af þeim og ekki sú vitlausasta segir, að mögulega geti aukið ofríki lemjara og sálfanta samfélagsins reynst vera af­dáttar­­laus vís­bending um úrelta tjá- og samskiptavillu þessara áreitla.Villu sem er skyld mannúðar­lausum hroka og for­herðingu.Villan er sögð bera vott um vonda af­skræmingu og andlega vankunnáttu samskiptaskaðvaldsins.
(MILLIF.) +MIÐALDARSJÓNARMIÐ OG TILVERUÞRJÓSKA+
Okkur ber að upp­­­ræta slíka villuskömm, sé hún sönn stað­reynd í nútímanum. Kannski ekki síst vegna þess að hún telst sennilega, frekar en nokkuð annað, vísbending um þau úreltu mið­aldar­­sjónar­mið, sem enn þá virðast, því miður, lifa í ein­hverju mæli, í siðfáguðum samtímanum. Auðvitað flestum siðþokkuðum til angurs og uggs og það eins allir vita af alvarlega gefnum tilefnum. Tilveru­þrjóska berjara og sálskað­valda í samfélaginu er því með öllu óásættan­leg. Sérstaklega með tilliti til ömurlegrar siðferðis­fátæktar þeirra á reynslutímanum í samfélaginu og takmarkaðs samskiptaþroska þeirra flestra. Þrjóskan er á einhvern hátt óþægileg og óréttlætanleg frekja og ógn við friðelskandi fólk og siðræna þjóð­félagsímynd. Það er því rökrétt, að hafna hegðunar­annmörkum sam­skipta­spell­virkjanna af ákveðni og festu, án eftirtrega.
(MF.) +ÁHRIFASKAÐVALDAR OG VIÐBÓTARSTAÐREYNDIR+
Kannski ekki síst sökum viðsjárverðra afleiðinga myrkra­verka þeirra og svo m.a. vegna þeirrar viðbótar­stað­reyndar, að ógnvaldarnir erum ótrúlega hættulegir áhrifa­skaðvaldar fyrir alla ómótaða og lítt þroskaða unga sam­félags­þegna.Þeim ber því að leita sér hjálpar og frelsunar frá fjötrum sínum. Þessi áskorun ofbeldis­óvinveittra til bölvaldanna er vissulega mikilvæg, ekki síst,ef við teljum okkur búa í samfélagi, sem ætlar ekki að sætta sig við ofbeldis­áþjánina, af því að hún er ill.
(MILLIF.) +FREKLEG MÓÐGUN VIÐ MANNLEGA REISN+
Allir vita að ógnin ögrar öryggi lítilmagnans og veiklar styrk réttlætis og sið­fágunar í samfélagsrótinni.Mann­kærir álíta því,í fullum rétti,að of­beldisfirran sé van­gæf vá, sem þurfi að uppræta og sigrast á.Ekki síst vegna þess að hún felur í eðli sínu óútreiknanlegan fanta­skap og fár.Sökum þessara staðreynda m.a álíta hugfágaðir og óharðrænir ógnina vera freklega móðgun við mannlega reisn ekkert síður en siðbjört sjónarmið.
Með vinsemd,Jóna Rúna

Höf Jona Runa Höfnun

Það er nokkuð öruggt að þegar fjalla á um höfnum að okkur er töluverður vandi á höndum, meðal annars vegna þess að þetta er eitt algengasta fyrirbrigði vandræða, sem við mannfólkið verðum að taka á og horfast í augu við. Við reynum eins og áður að vera verulega sanngjörn og málefnaleg eftir atvikum. Það er auðvitað mjög misjafnt, hvernig við lítum á hvað verður að teljast höfnun og hvað ekki. Vissulega fer slíkt mat bæði eftir þroska og greind þess sem fyrir
höfnun verður. Sjálfshöfnun er ekki undanskilin, því hún er nokkuð algeng ekki síður en það að vera hafnað af öðrum. Þegar við erum börn koma oft upp atvik hafnanna og þá af ýmsum ástæðum. Skilnaðarbörn verða áþreifanlega vör við höfnun. Vegna þess hvað skilnaðir barnafólks eru tíðir, er full ástæða til að gefa þessu fyrirbrigði nokkurn gaum. Barnið eða börnin verða einmitt við skilnað iðulega bitbein foreldra. Báðir vilja barnið hafa, en hvað vill barnið sjálft? Á þessu tímabili eykst allur áhugi fyrir barninu svo um munar. Það eru keyptir handa því ýmsir áður óþekktir hlutir, og flest gert til að ganga sem mest í augu þeirra. Þetta framferði okkar foreldrana gerir barnið ruglað og það segir ýmist. "Ég vil vera hjá þér mamma" eða "Pabbi ég ætla að eiga heima hjá þér." Þarna magnast upp mikil sálræn og tilfinningaleg spenna, bæði hjá barni og foreldrum, því engin vill verða undir í þessari ósæmilegu valdatogstreitu, sem
ekki er von kannski. Hvað gerist svo þegar fyrsta árið er liðið. Við foreldrarnir leitum kannski að nýjum lífsförunaut og af þeim ástæðum a.m.k meðan sú leit og árangur hennar er á krítísku stigi, er langoftast að áhugi á barninu fer dvínandi. Þetta veldur barninu miklu taugastríði sem Guð einn veit hvaða afleiðingar getur haft þegar litið er til lengri tíma. Á sama tíma og barnið fær minni tíma með foreldri sínu af augljósum ástæðum, er því ætlað að þýðast umbúðarlaust nýjan pabba eða mömmu. Þegar barn finnur sér hafnað, ef það getur ekki aðlagast viðkomandi líður því mjög illa, án þess kannski að gera sér grein fyrir, að um er að ræða tilfinningu höfnunar, sem það auðvitað þekkir ekki og hefur sáralítinn möguleika á að vinna úr hjálparlaust. Börnin verða nefnilega að þiggja þær tilfinningar sem að þeim eru réttar og geta svo að segja engu ráðið eða krafist í þeim efnum. Allur þessi sársauki er nefnilega tilkomin af því að pabbi og mamma gátu engan veginn fellt sig hvort við annað og ákváðu að slíta samvistum. Á sama tíma jafnvel og þessi sársauki er í gangi í einkalífi þeirra, er þeim kannski hafnað í ofan á lag af skólasystkinum og jafnvel öðrum. Þegar við full­orðna fólkið erum eyðilögð yfir að okkur hefur verið hafnað er ágætt fyrir okkur að minnast þessa, því við getum valið okkur fólk og tækifæri eftir höfnun, en börnin verða að sætta sig við okkur þrátt fyrir að við
á vissan hátt höfum hafnað þeim. Á unglings árum er okkur betur orðið ljóst hvað
tilfinningin höfnun í raun þýðir, því með vaxandi þroska greinum við þetta allt miklu betur og skiljum jafnframt, að það að vera hafnað er ömurlegt. Sumir
unglingar hafna sér sjálfir vegna þess t.d., að þeim finnst þau vera ósjáleg og lítt spennandi í augum félagana. Þau fyllast þá óbærilegri tilfinningu þess,
að þau séu ekki gjaldgeng og verða tímabundið fráhverf sjálfum sér og um leið kannski öðrum. Þannig sjálfshöfnun getur óneitanlega dregið dilk á eftir sér og margur fyrirmyndar unglingurinn hefur leiðst út óheppilegan félagsskap í von um að verða ögn álitlegri í hóp þeirra, sem gera ekki ströngustu kröfur um fullkomnun einmitt vegna þess, að viðkomandi bera ekki ýkja mikla virðingu fyrir sjálfum sér og þar af leiðandi kannski ekki dómbær á hvað gagnrýna beri í
annarra manna fari. Á þeim árum sem ástarævintýrin eru í algleymingi er
ekki óalgengt að hafnanir séu tíðar og skapi miklar og þungbærar skráveifur hér og þar í mannlífinu. Ef við erum yfir okkur ástfangin af einhverjum og viðkomandi kærir sig ekki um okkur er það erfið höfnum. Verra er þó ef viðkomandi hefur sjálfur orðið til að magna tilfinningar okkar og kveikja stórar væntingar hjá okkur og síðan hætt við. Við tökum út þvílíkar kvalir að annað eins finnst varla. Þunglyndi er algengt sem afleiðing af þessu ástandi og kannski ekkert skrýtið; við verðum svo innilega sár. Það sem kannski er óhuggulegra er að í framhaldi af þessu þunglyndi grípur viðkomandi oft til
örþrifaráða sem meðal annars kemur fram í tíðum sjálfsvígum sem afleiðing af höfnun í ástarmálum. Okkur finnst nefnilega að við höfum fallið á prófum
ástarinnar og fyllumst sjálfsfyrirlitningu, sem dregið getur þennan raunalega dilk á eftir sér. Þau okkar sem erfitt eigum með nám og kannski mistekst
á prófum þeim, sem vissum áföngum getur fylgt, í skóla getum fyllst óbærilegri sjálfshöfnun og gefist upp tímabundið á lífinu og einangrast sem afleiðing af
því. Erfitt getur verið að vinna sig frá þessum tilfinningum og við staðið í þeirri röngu meiningu að við séum ófær til náms. Í flestum tilvikum er slík
niðurstaða grundvallar misskilningur. Það að mistakast á prófum í skólagöngu okkar þarf ekki endilega að vera mælistika á alhliða hæfni okkar, miklu nær er að álykta sem svo "ég þarf bara að þjálfast betur og næ árangri á endanum." Við sem erum á kafi í lífsgæðakapphlaupinu erum oft á tíðum nokkuð háð vinnuveitendum okkar og áliti þeirra á okkur sem starfsmönnum. Við teljum okkur hafnað, ef verkin okkar eru að okkar mati ekki metin sem skyldi og verðum ýmist öskureið eða gjörsamlega eyðilögð, sem afleiðing að þessari tegund höfnunar. Við virðumst flest þurfa annað fólk til að segja okkur hvert manngildi okkar er og þá um leið hæfni til starfa. Eins er með yfirmenn sem starfsmenn hafna, þeir taka það vissulega nærri sér sem er mjög eðlilegt og eiga venjulegast erfitt með að skilja af hverju þeim er hafnað, enda ástæður oft mjög loðnar og illkvittnar
jafnvel þegar betur er að gáð. Í þessari tegund höfnunar felst ekki minni hætta á sterkri kennd höfnunar, sem ruglað getur sjálfsmatið tímabundið. Það á engin að komast upp með það að ákvarða manngildi okkar og hæfni án þess að við gerum það upp við okkur hvaða álit við sjálf höfum á verkum okkar og persónu fyrst. Þannig komum við sjálf í veg fyrir, að ósanngjörn höfnun meðalmennskunnar fái líf í okkur sjálfum og lami tímabundið starfshæfni okkar. Af þessum ástæðum skoðuðum er virkilega viturlegt, að eyða sem mestum tíma í sem fullkomnasta tegund sjálfsræktar sem miðar fyrst og fremst að því að gera okkur hæfari til að verjast hinum ýmsu tegundum höfnunar og senda þær beint til föðurhúsa, með bros á vör náttúrlega. Í ellinni er algengt að enn ein tegund höfnunar fái
líf. Við sem yngri erum og brattari erum því miður mörg tiltölulega skeytingarlaus, þegar við höfnum þeim sem hafa alið önn fyrir okkur og á árum áður lögðu flest í sölurnar til að gera veg okkar sem mestan og bestan. Við erum svo upptekin að eigin þörfum sum hver að við látum gamla fólkið daga upp á stofnunum eins og nátttröllin í gamla daga og þeim finnst vissulega að þeim sé hafnað, óverðskuldað náttúrlega. Við sem erum að byggja okkur hallir og söfnum upp alls kyns óþarfa lúxus í skjóli lífsaflsins, sem enn er stöðugt ættum að eyða meiri tíma í mannleg samskipti t.d. og þá þau samskipti sem liggja í meiri löngun til að gefa gamla fólkinu ögn af tíma okkar, áður en það verður of seint. Við gætum líka notað einhverja möguleika tölvutækninnar til að reikna út til gamans hvað það kostar að hafa fullorðna aðstandendur inn á venjulegu heimili, þó hugmyndin kunni að virðast neyðarleg og jafnvel ósmekkleg. Það er nefnilega líklegt að kostnaðurinn verði engum ofviða, en sú gleði sem sambúðinni gæti óneitanlega fylgt er öllum aurum betri. Við eigum að fá að vera eins lengi inn á venjulegum heimilum og hægt er, en ekki lokast inn á stofnunum, óhamingjusöm. Auðvitað er yndislegt, að veikt fólk og illa haldið líkamlega eða andlega skuli eiga kost á vist á hinum ýmsu stofnunum. Aftur á móti er hryggilegt til þess að vita að í nútíma© þjóðfélagi skuli finnast inn á stofnunum fullorðið og tiltölulega hraust fólk, sem finnst að bæði ættingjar og þjóðfélagið hafi hafnað því freklega með því að afgreiða það langt fyrir tímann
inn á stofnanir, og það er erfið höfnunarkennd sem þarna er á ferðinni. Hafnanir eru og verða alltaf sárar hvort sem það erum sjálfshafnanir eða hafnanir af völdum annarra og erfitt að ímynda sér hvernig og þá hvenær von sé á að slíkt sé£ár sögunni. Best væri auðvitað að við værum öll klár á því, að höfnun segir svo lítið um manngildi okkar. Við getum aldrei í öllum tilvikum gert svo öllum líki, hvað þá að við getum öllum stundum verið alsæl með okkur sjálf. En þegar höfnun dregur úr lífsafli okkar og framkvæmdarvilja er hún neikvæð og þarf íhugunar við. Mikið er til af sálfræðingum og geðlæknum, sem eru
fúsir eru til að auðvelda okkur að skilja hvernig vinna megi skipulega að því, að uppræta þessu hvimleiðu tilfinningu úr innra lífi okkar og algjörlega nauðsynlegt að nota sér frábæra þjónustu þessara starfsstétta í öllum þeim tilvikum þar sem við erum þess ekki megnug sjálf, að uppræta höfnunartilfinninguna án utankomandi hjálpar. Það þarf engin að skammast sín fyrir að vera eyðilagður yfir höfnun einhvers konar, slíkt er fráleitt. Við getum tæplega komist í gegnum heila mannsævi öðruvísi en að upplifa einhvers konar höfnun og ekkert eðlilegra. Aftur á móti er mjög óeðlilegt, ef þannig atvikast í lífi okkar, að við leggjum upp laupana, því þá erum við óbeint að fallast á að við eigum ekkert betra skilið en vera hafnað og það er
synd. Engin á að líða lengur fyrir höfnun en nauðsyn krefur. Biturleiki og lægri þættir persónuleikans eru mjög virk tilfinningaáhrif eftir hafnanir, og þá er um að gera að fullvissa sig um hvort okkur finnst sá sem hafnar eiga eitthvað sem við eigum ekki tvöfalt. Að lokum þetta; sé tekið tillit til þess, hvað við erum flest áhugaverð, reyndar alveg yndisleg meira að segja, er engin ástæða til að gefast upp, þó ófullkomið fólk kunni að hafna okkar annars ágætu
persónu. Það er sem betur fer til fullt af fólki, sem hefur enga tilhneigingu til að hafna öðrum og síst óverðskuldað, og þetta fólk er fleira en hitt sem
sérhæfir sig vegna einhvers konar vonbrigða með sjálft sig í að hafna góðu og hæfileikaríku fólki. Það koma ekki allir dagar í einu en sem betur fer hver á eftir öðrum. Þetta er ágætt að hafa í huga, þegar við erum leið og óhamingjusöm vegna annarlegrar þarfar fólks til að beita okkur frávísun af nánast óskiljanlegu tilefni. Allar framkvæmdir sem eru bersýnilegar rangar hitta
okkur sjálf fyrir fyrr en síðar. Þess vegna er engin ástæða til að gráta óréttlæti það sem við finnum til, þegar við erum á valdi þeirra viðkvæmu tilfinninga sem frávísun óneitanlega fylgir. Þeir sem hafa rétt sjálfsmat og næga virðingu fyrir sjálfum sér, sjá vitanlega í gegnum allar óþarfa tilhneigingar annarra til að gera lítið úr þeim, og brosa breitt þegar þeir
fá dyrnar á nefið á sér og dettur ekki í hug að gefast svo auðveldlega upp, hvaða vopnum eða brögðum sem beitt er til að hafna þeim. Þeir sem trúa á eigið
manngildi þurfa engu að kvíða, því þegar þeirra tími kemur sem gerist fyrr eða síðar, sem betur fer, þá fá þeir vitanlega að fullu notið sín. Í framhaldi af þessum spaklegu niðurstöðum hlustum við á gott lag og látum okkur dreyma um betri tíma og aukna hamingju.
+++
Höfundur: Jóna Rúna

Óhætt er að segja að margt getur gerst í okkar ágæta heimi sem kemur á óvart, sérstaklega með tilliti til þess að við lifum á tuttugustu öld. Reyndar öld ótrúlegra framfara og ekki síst á sviðum tækni og vísinda eins flestum er vel kunnugt um. Eins er að á allra síðustu tugum og kannski árum hefur hlutskipti kvenna á vissan hátt breyst, þó betur megi ef duga skal ganga að rétta allan mögulega jafnréttisbaráttu þó eitt og annað hafi vissulega áunnist á hjartkærum baráttumálum okkar stelpnana, Ef við konur eigum að standa körlum jafnfætis í mikilvægum þáttum tilveru þessara tveggja kynja og tengjast meðal annars mögulegum atvinnu tækifærum og eðlilegum launajöfnuði þar að lútandi, þá verðum við stúlkur að halda skynsamlegan vörð um það sem þegar hefur áunnist og færa okkur nokkuð nettlega ennþá frekar uppá skaftið.

Mig rak í rogastans eftir að ég heyrði ótrúlega frétt sem tengist atvinnumöguleikum og viðhorfum til kynsystra okkar í Asíu. Frétt sem upplýsti það að flugmálayfirvöld tiltekins lands þar austur frá hefðu ákveðið að hverfa aftur til fortíðar í vali á starfskröftum í hefðbundið hlutverk flugfreyju. Nokkuð sem kemur sérlega óþægilega við mig vegna þess að mér var kurteislega hafnað af sýnilegum yfirþyngdar ástæðum hér um árið, þegar draumastarfið var að sjálfsögðu flugfreyjan. Ég get vel viðurkennt hér og nú, að meiningin var að verða um sextugt flugfreyja í Asíu, til þess að styrkja heilbrigt sjálfsmat og yfirvinna gamla höfunarkennd tengda Flug­félagi Íslands.

Af þessum augljósu ástæðum er kannski ekkert skrýtið, þó ég yrði hissa og reyndar ögn spæld þegar þessi ömurlega frétt barst mér frá Asíu að velvitibornar konur og jafnvel nokkuð þéttvaxnar væru ekki nothæfar í flugfreyjustarfið. Þessari tvíræðu staðreynd má ég reyna að kyngja, þegar ég í sakleysi mínu sé fram á ögn betri tíð okkar fjölgáfuðu og fjörlegavöxnu stelpnanna, sem höfum drifið okkur útúr sjálfskipuðu öskubuskuhlutverki með harðfygli og töluverðri fyrirhöfn út í lífið, sem sjálfstæðir og vel skipulagðir einstaklingar og annan hátt áhugaverðar þjóðfélagsþegnar. Tilbúnar að skila okkar hlut ríflega á hinum ýmsu sviðum einkalífs, atvinnu, áhugamála, frelsis og heðbundinnar baráttu hins venjulega lífs, sem byggist meðal annars á áhuga á að meta sjálfa sig að verðleikum og óska þess sama af öðrum, án tillits til útlits, kyns eða aðstæðna. auk þess að bera gæfu til að nota vel þau fjölbreyttu tækifæri sem kynnu að gefast okkur sem viljum áfram í tilverunni en ekki aftur til fortíða að þessu leiti að minnsta kosti.
--------------------------Shadows----------------------
Hvað um það framámenn flugmála í asíulandinu áður nefnda heimta nú að konur sem eru augljóslega kjúklingar í kvenmannslíki gangi alfarið fyrir, þegar á að velja í störf flugfreyja. Þeir telja þessir ágætu herrar gamalla viðhorfa, að það geti skipt sköpum efnahagslega að ráða konur með læri, lendar og barm sem minnir á þessa ágætu fuglstegund, sem stundum hefur verið talin hafa örvita einkenni þegar vitsmunir fuglsins hafa verið til umræðu manna á meðal og sérstaklega þeirra sem hafa þurft að lifa fuglinn af með tilheyrandi fylgihlutum og annarri óútreiknanlegri fyrirhöfn.

Sem sagt eftirsóknarverðasta asíutýpa flugfreyju, er grannholda, áferðarfögur, vitgrönn dúkkulýsugerð og það sakar sýnilega ekki ef hún getur kvakað dálítið, þannig að strákum ungum sem öldnum finnist á flugi sínu heimshornanna á milli, að þeir sé á einhvern hátt ákaflega áhugaverðir reyndar meiriháttar spes og allt til vinnandi til að ná athygli þeirra og aðdáun, jafnvel þó ofar skýjum séu hvort sem er heima eða að heiman. Þeir eru með þessum hæpnu framkvæmdum látnir greiði vel fyrir óumbeðna hallærisþjónustu, sem liggur í grófu vanmati á þeim sem heilbrigðum velvitibornum karlmönnum og ofmati á líkamlegri fegurð sem hreint ekki hefur tryggt konum stjörnulíf, happ eða hmingju fram að þessu og þaðan af síður karlmönnum ánægjuleg og eggjandi samskipti við hitt kynið.

Sem sagt greindar, sjálfstæðar og framsýnar konur sem kannski hafa rúmlega fimm til fimmtíu kíló umleikis og umfram tískuímyndir um eða ofar nafla, getur ekki auðnast sú upphefð að fá flugfreyju starf í viðkomandi asíulandi, þó kynþokkafullar geti reynst t.d. hjá sumum ættbálkum afríku eða bara hjá skynsömum strákum hér heima á landinu okkar góða, en ísilagða á köflum. Enda mjög eðlilegt að strákar á köldu og veðurhörðu landi eins og Íslandi kjósi frekur efnismiklar konur í bland, þó ekki væri nema til að lækka í allri verðbólgunni ótæpilegan hitakostnað og sýna þar með nokkra fyrirhyggju í peningamálum eins og íslensku strákum einum er lagið a.m.k. stundum, sumum eða þannig.
--------------------------Shadows-----------------------
Ekki er verið með áður sögðum ábendingum að veikja möguleika kjúklingakenndu kvenímyndarinnar, heldur þvert á móti benda á að konur eru vitsmunaverur og vel flestar með allgóða skynsemi og býsna notadrjúgt heilabú yfirleitt og verða að sjáfsögðu einstakar hver á sinn hátt, hvað sem allri almennu holdafarisumræðu teprulegra karlmanna líður.

Eins og öllum er kunnugt um stóð um það mikið stríð á öldum áður hvort konur hefðu yfirleytt t.d. sál eða vitsmuni yfirleitt og á tímabilum voru við ákvarðaðar andlega eins og við værum eins og hverjir aðrir misþungir og áferðarfallegir kjöthleyfir, sem væru ganglegir til síns brúsk eftir atvikum, en ekkert meira eða minna en það.

Síðan þetta var höfum við konur komist að því sjálfar af skiljanlegum ástæðum, að forsjónin skildi okkur ekkert útundan, þegar hún skóp að hún vissi mann og konu í sinni mynd. Ef eitthvað er, þá finnst allavega sumum verulega skynsömum strákum að Drottinn hafi verið mun örlátari í öllum gjöfum sínum til okkar stelpnana. Enda erum við að sjálfsögðu á góðri leið með að sanna að svo sé eins og sést greinilega á ágætum framgangi okkar heima og að heiman, hvað sem öllu afturhaldssömum asíu mönnum líður.

Mennum í stjórnunarstöðum ættu íhuga alvarlega misskilning þess, að herfa með þessum óáhugaverða hætti til fortíðarinnar og það í flugmálum, sem teljast þó undanbragðalaust mál seinni tíma uppgötvana og því fráleitt og ætlast til að þeir sem að þessum ágæta ferðamáta loftsamganga standa detti í hug, að því verði tekið með þögn og þolimæði, ef þeir ætla sér alfarið að hafna heilbrigðri skynsemi og framúrskarandi manngildi sumra kvenna á altari þess hégómlega með því að efast um að í fallegri konu geti þrifist ágætt heilabú og öfugt.

Hvað þá að þeim detti í hug að í þykkvaxin kona geti ekki haft kynþokka, sem er fáranleg þröngsýni eiginlega útþynntir fordómar, sem alls ekki ættu að eiga sér stað á okkar tímum. Eða eins sagt var fyrir tuttugu öldum og rúmlega það eitt sinn." Fjörlega vaxnar stelpur geta haft ótrúlegt aðdráttarafl fyrir utan það hvað þær eru oft meira en í meðallagi greindar, þó þær grönnu séu líka ágætar eftir atvikum og ekkert síðri ef betur er að gáð." Þar höfum við það stærðin skiptir í sjálfum sér ekki máli eða annað umfang einungis hæfnin og á það mat að sjálfsögðu við um fleira og strákum öllu nærtækara.
---------------------------Shadows----------------------
Hvað sem öllum hentugum kvenímyndunum líður, þá er það nú einu sinni svo, að hvort sem við erum konur eða karlar feit eða mjó, vitgrönn- eða þykk, eru það í sjálfum sér enginn aðalatrið í mannlegum samskiptum sem betur fer og eiga aldeilis ekki að vera það. Það sem á að sjálfsögðu að skipta mestu máli er það, að við séum sannar og heiðalegar manneskjur, sem viljum hvert öðru vel og geymum sem aðal innra með okkur kærleishvetjandi lífsviðhorf hvert til annars. Mangildi hvers og eins á að vera mælistika á hæfni hans og þá möguleg tækifæri í lífinu, en alls ekki útlit, kyn, aðstæður eða ætterni.
Manngildisstefnan er þegar á allt er litið eina raunhæfa stefnan sem ber að hlú að og rækta. Í henni fellst nokkuð sem getur fært inní samfélagið meiri mannúð og aukna mildi fyrir hvert og eitt okkar. Þannig stefna tryggir öðrum stefnum meira, að hver fái að njóta sín í samskiptum og tækifærum eins og hann er, en ekki vegna einhvers óþarfa hégóma eða andlegs hallærisháttar, sem mælistiku á möguleika fólks til að kallast fyrirmyndar fólk og getur reynst töluvert mikils virði, þrátt fyrir sýnilega útlitsgalla eða erfiðar yrti aðstæður. Burt með lákúru þá sem víða þrífst og tengist ofmati okkar á því sem sést, en vanmati á því sem lifir í innra lífi einstaklingsins og segir svo mikið um manngildi hans.
--------------------------Shadows----------------------
Þetta er þátturinn Gagn og Gaman með Gulla og Jónu Rúnu. Mannlegi fjölskyldu þátturinn sem er alltaf á sunnudagskvöldum hér á Bylgjunni kl: 22:oo fyrir mig Gulla og ykkur til að skoða og velta fyrir okkur einu og öðru sem mögulega getur hentað okkur sem viðmiðun við allt annað gott og gagnlegt sem hægt er að njóta í þessu ágæta samfélagi okkar allra okkur til uppörvunar og kannski smá gleði líka. Við viljum flest eignast innri frið og aukin andleg verðmæti, auk meiri persónulegar hamingju og því hollt og gott fyrir okkur öll að gefa sálartetrinu sína næringu eftir efni og ástæðum.voninni. Umræðuefni sem við þurfum svo sárlega á að halda mörg hver, til uppörvunar í hinum ýmsu málum hins daglega lífs, ef við erum kannski vondauf og svartsýn.


Við endum með því að fara saman með bænina sem Drottinn gaf okkur öllum "Faðir Vor og minnast um leið saman allra þeirra sem minna mega sín hvar sem þeir eru staddir í þessari ágætu veröld
+++
LJÓ
Sólin er tákn þeirra birtu sem lifir
í sérstöku fólki í litum bliksins.
Sálirnar veita yl og fegurð í þögn
öllum sem þiggja gjöfina.
Undarlegt en satt.

Þessar litofnu skínandi sólarperlur
sjá gildi kærleikans án orða.
Þær umvefja sköpun Guðs án krafna.
í angan eilífðarorku sem örvar og gleður
Undarlegt en satt

Himinn ,haf , menn,dýr og jörð ljóma
í heitum kærleiksloga þeirra.
Í hverju spori er trúmennska tignuð
í tækifærum sem örvar til dáða.
undarlegt en satt.

Án elsku þeirra sem hafa neista náðarinnar
að leiðarljóst ríkir vondeyfð í hjarta.
Hver athöfn unnin af trú von og kærleika
opinberar sköpunarvilja drottins .
Undarleg en satt.

JRK (Höf.).

Höf: Hallgerður Hádal " Hugarórar Hallgerðar"
Það er alveg rosalegt álag á mér þessa dagana, reyndar er nokkuð ljóst, að ég er rólega að geðbilast. Málið er að ég var sett í meiriháttar straff, þegar ég ropaði skyndi­lega, reyndar rosalega, í einni af mörgu laxaveislunum, sem gengið hérna heima hélt á dögunum. Pælið í því maður er klæddur upp í föt og fínt, til að þóknast þessu ruglaða liði og má ekki einu sinni við matarborðið láta búkinn tala. Mamma er búin að grenja og grenja svo svakalega síðan þetta gerðist og er alveg með það á beru, að við séum búin að tapa öllum tengslum við um tíu toppa í þjóðfélaginu vegna þessa atviks. Það eru alla vega tvær vikur síðan nokkur minkapelsgella eða kjólfatapinni hefur hringt og boðið okkur í lax. Maður getur ælt þessum ofdekurs­veislum sem maður verður að sitja stífur í eins og hrífuskaft og brosa í allar áttir, þó maður hafi nóg, að gera með brosið þess á milli. Hvernig á ég t.d. að redda snarlega eins og fimm geisladiskum í safnið, ef ég lamast í kjálka við þetta álag. Hugsið ykkur og allt bara af því að ég er neydd til að brosa við liði sem sér hvort sem er, er ekkert nema frekjan og tilætlunarsemin. Það er sko alveg greinilegt eftir svona áfall, að ég brosi ekki fimmtán sinnum í röð fyrir afa á Grandanum í von um að sá gamli opni aldamótabudduna sína, til að redda þessu með diskana. Það er ekki hægt að safna sjálfur fyrir öllu. Ég er svo innilega búin. Ég meina það eru takmörk fyrir því hvað hægt er að leggja á ungling sem er svo greinilega miður sín af þreytu og sennilega rétt við það að lognast bara útaf, eins og sést svo innilega.Ég finn ekki betur en þeim sé svo sama, þó ég breytist bara rólega í spegilmynd mína og hreinlega svífi hér um húsið eins og vofa. Bara af því að að liðinu finnst svo sjálfsagt að nota mig nánast eins og borð­skraut, hvenær sem þetta sett hefur boðið fyrir fólk sem varla getur talað fyrir flottheitum og fínum andlits­kippum. Það sést svo greinilega að þetta gengi er farið að sjúskast. Þoli ég þetta pakk? Nei! Og þá meina ég NO! Glæta að gefa þessum krumpuðu kroppum meiri tíma. Ég hef aldrei séð svona uppáþrengjandi og ofdekrað laxalið. Glansmyndagengi sem ræður ekki við græðgina í sér og sem betur fer ropaði ég framan í það með það sama. Áttu þau það skilið? Já og það er á tæru. Við skulum bara athuga það, að þegar ég ráðlagði Jóu vinkonu að ropa svona innilega í einni veislunni heima hjá henni, þá gekk allt snarlega upp með það sama. Jóa þurfti þetta sama kvöld að díla smá peysu skipti við ellefu manna lið og varð að losna á innan við tíu mínútum við þetta " big mama borðhald" og það tókst. Hún bara ropaði til hægri og vinstri stanslaust í sirka fimm mínútur. Eða rólega má segja þangað til allir fengu sæmilega góða velgju og pabbi hennar sagði mjög smeðjulega:" Jóa þarf að fara, vonandi er öllum sama." Glæta eða þannig. Vonandi verð ég uppgvötuð fljótlega .
+++


H U G L E I Ð I N G Höf:jrk

Þegar tvær ungar manneskjur fella hugi saman og annað
hvort ganga í hjónaband eða taka upp sambúð er varla
liðið ár áður en þau hafa eignast barn í flestum
tilvikum. Fjölskylda hefur skapast. Við köllum barn
eða börn sem við eignumst með þessu hætti börnin eða
barnið okkar. Gera má ráð fyrir, að flestir telji að
þeir “eigi” börnin sín. Þessi eignarréttarhugmynd getur
haft slæm áhrif fyrir barnið síðar meir. Því hún
getur haft það í för með sér, að sumir foreldrar telji
að þeir geti af þessum ástæðum ráðskast með börn sín
að eigin vild, ekki einungis meðan þau eru ung, heldur
stundum frameftir öllum aldri. Það er þess vegna
hollara að líta svo á, að maður “eigi” ekki beinlínis
börnin sín, heldur hafi verið “trúað” fyrir þeim, eins
og Kahlil Gibran bendir á í ljóðum sínum í
"Spámaðurinn", og eigi því að annast þau eins vel og
maður getur meðan þau eru ósjálfbjarga. Við skulum
minnast þess í þessu sambandi, að margar manneskjur,
sem hafa tekið að sér fósturbörn hafa reynst þeim
hinir elskuríkustu foreldrar, þótt þau hafi komið í
heiminn fyrir tilstilli annarra en þeirra. Því miður
er ekki alltaf hægt að treysta því að hinir
raunverulegu foreldrar verði góðir og réttlátir
foreldrar. Það fer eftir skaphöfn þeirra og andlegumþroska. Minnumst þess að börn eru dásamlegir
einstaklingar ef þau fá notið sín. Því er einlæg
vinátta og skilningur á þörfum barns það sem verður
kveikjan að meiri hagsæld og betri tækifærum þegar þau
taka sjálf við taumunum. Þessi eignarréttartilfinning, sem minnst var á hér að
framan, getur leitt til þess að faðir eða móðir
beinlínis krefjist þess af börnum sínum, að þau njóti
sömu menntunar og foreldrar vegna þess að þetta séu
börnin þeirra. En nú verða börn oft gjörólík
foreldrum sínum að áhugamálum og öðru leyti, þegar
þeim vex fiskur um hrygg. Þetta eru aðrar sálir en
foreldrarnir og verða því að fá að njóta sín sem
slíkar. Best er ef foreldrar hafa þroska til þess að fylgjast
gaumgæfilega með áhugamálum þeirra og leyfa þeim að
læra það sem hugur þeirra stendur til og hjálpa þeim
til þess. Vanmat á hæfileika barns til að sjá mun á
réttu og röngu er alvarleg fyrirstaða í samskiptum
okkar foreldrana oft á tíðum. Við göngum iðulega að
því sjálfgefnu að börn skilji ekki eitt og annað sem
viðkemur tengslum við fullorðið fólk. Þetta er
hugsanavilla og óþarfa einföldun á skynsemi barns sem
svo sannarlega hugsar sitt, þrátt fyrir allt. Börn
sem eru gagnrýnd mikið fyrir þörf sína fyrir andlegtfrelsi og jafnrétti tapa oftast hæfileika sínum til að
hafa skoðun á einu og öðru af þeim ástæðum sem
fullorðið fólk, það er hryggilegt. Sektarkennd er fyrirbrigði sem flest börn kannast vel
við, tilfinning sem við foreldrarnir erum nokkuð
lagnir við að læða inn svo að okkar vilji fái betur
notið sín. Athugum eitt algengt dæmi: Foreldri við barn sem ekki
vill hlýða. "Gunna og Jón gera alltaf það sem þeim er
sagt. Heldurðu að það sé munur að eiga svoleiðis
börn. Hvernig væri að þú reyndir þó ekki væri nema
einu sinni til tilbreytingar að líkjast þeim."
Framhaldið gæti auðveldlega hljómað einhvern veginn
svona: "Auk þess er hausinn á mér hreinlega að klofna
vegna þreytu, en þér er náttúrlega sama um það, bara
ef þú getur gert það sem þér hentar." Hvað gerist svo
í framhaldi af þessu? Foreldrið sendir barni sínu
kuldalega augngotu og þegir svo þunnu hljóði. Barnið
þolir illa þannig aðstæður og annað hvort lætur undan,
þó það telji sig í fullum rétti til að hlýða ekki, eða
örvinglast og fyllist óbærilegri sektarkennd. Barnið
finnur að það stoðar lítið að hafa skoðun, það er búið
að ákveða, að ef það líkist ekki annarra manna börnum
er það ófært og jafnvel uppreisnarseggur. Enn bætist
við sektarkenndina og börnin hugsa, það þýðir ekki að
reyna að bera hönd fyrir höfuð sér, hvað þá að geratilraun til að koma skoðun sinni á framfæri, því þá er
bara bent á, að fullorðnir hafi alltaf rétt fyrir sér,
sem náttúrlega er fjarri sanni. Fullorðið fólk er
ekki óskeikult frekar en aðrir þjóðfélagsþegnar, okkur
hættir bara við að ofmeta okkur sjálf en vanmeta
börnin. Skortur á samræðum við börn leiðir iðulega af
sér þannig misskilning. Það þarf tíma til að rækta tengsl við börn og sá tími
er og getur verið vandfundinn, vegna þess að
lífsgæðakapphlaupið er of krefjandi ef þörfin fyrir
óþarfa luxus er dýrmætari en innilegar samræður og
mikilvæg skoðunarskipti við börn eru látin lönd og
leið af slíkum ástæðum. Fer þá samband barns og
foreldra fram á hlaupum og gagnrýni situr í
fyrirrúmi, en minna verður um gagnleg skoðanaskipti á
milli okkar foreldranna og barnanna sem okkur er trúað
fyrir í mislangan tíma og eiga í raun sitt líf sjálf.
Reynslan hefur sýnt að í samskiptum foreldra og barns
er samningaleiðin farsæl, þ.e.a.s. að reyna öllum
stundum hversu langan tíma sem það tekur, að finna
lausn allra mála, þannig að allir geti haldið
einhverju af sínum viðhorfum til streitu og ekki halli
á barnið í þeim efnum, það á sinn rétt. Betra er að
börnin eigi færri flíkur, minni herbergi og jafnvel
enga möguleika á utanlandsferðum, heldur en stór
stressaða foreldra sem standa ekki undir eigin kröfumum velmegun og gleyma í allri gervimennskunni að börn
þarf að elska sem vitiborna einstaklinga sem verða að
fá að mótast eins og þeirra eðli kallar á, en ekki
eins og við foreldrarnir væntum að innra með þeim búi.
Við getum leiðbeint þessum elskum og aukið hæfni
þeirra til að taka sem mesta ábyrgð á sínu eigin lífi,
þótt lítil séu, en ekki búið til í þau það sem ekki er
fyrir hendi í upplagi þeirra. Auk þess getum við
hrósað þeim og hvatt þau er vel tekst til og við
skynjum að þau eigi eitthvað innra með sér sem gæti
aukið velferð þeirra eða annarra. Er um að gera að
gefa sér tíma til að benda þeim á hugsanlegar leiðir
til að finna hæfileikum sínum farveg. Hrós, kærleikur,
góður svefn, hollt fæði og hvatning
eru mikilvægir þættir í lífi barna, eins er sú
kjölfesta sem vissan um tilvist guðs er hverju barni
og þá er styrkur bænarinnar nokkuð sem ekki ætti að
vanrækja. Þegar við foreldrar erum óánægð með framkomu barna
okkar ættum við að íhuga hvort ekki sé hægt að milda
erfitt samband með því t.d. að vanda betur val á því
sem kalla mætti aðalatriði í samskiptunum. Reyna sem
sagt að greina aukaatriðin miskunnarlaust frá. Barn sem
er andlega og líkamlega rétt skapað verður að vera
óþjált líka, annað væri ónáttúrulegt. Foreldrar geta
verið mjög þreytandi ef því er að skipta, t.d. geturofríki verið barni óbærilegt ásamt endalausum kröfum
um hlýðni. Jafnvel á sökkum stöðum. Börn þurfa að fá
að vera þau sjálf sem mest, en þeim veitir þó ekki af
umhyggju, svo sem tilfinningalegri og sálrænni sem
byggist á persónulegum kærleika. Börn eru nefnilega eins
og móðir jörð, þau þola ekki að vera endalaust í sól. Þau þurfa öll tilbrigði
innra veðurfars ef þau eiga að þrífast eðlilega. Þess
vegna er óháttvísi að fara fram á að þau séu öllum
stundum með sólskinbros á vör. Betra væri að öll
tilbrigði andlegs veðurfars fengi að leika um þeirra
viðkvæmu sál. Heimtum ekki að börn séu ónáttúruleg og
stöðluð. Betra er að þau séu sjálfum sér samkvæm og
kunni að meta andleg verðmæti, en að þau séu öllum
stundum eins og fagurlega skreyttar silkibrúður sem
ekkert gerist í huganum hjá.
+++

HÖF:JRK SJÁNDI
(AÐALF.) GEFUM HUGBOÐUM OKKAR GAUM
(UNDIR.) INNSÆIS VITNESKJA ER STAÐREYND
Við þekkjum það mörg úr okkar daglega lífi hvað það getur verið mikilvægt að við gefum hugboðum okkar gaum. Mörg okkar láta þau þó eins og vind um eyru þjóta og átta sig ekki á mikilvægi þeirra fyrr en þau hafa síðar sannað réttmæti tilvistar sinnar í gegnum einhvers konar staðreyndarveruleika okkur eða öðrum viðkomandi. Fá okkar skilja fyrirfram þau skynjunarkenndu huglægu skilaboð sem við köllum hugboð, þrátt fyrir þá staðreynd að hugboð koma og fara í lífi okkar margra. Það er margsönnuð staðreynd að hugboð eru algeng og reynast oftar en ekki innihalda vísi að því sem koma skal. Það gerist alltof oft að við ýtum þeim frá sem einhver konar bábylju eða vitleysu.
(MILLIF.) TÚLKUN HUGBOÐA KREFST ÞJÁLFUNAR
Það er komin tími til þess fyrir mörg okkar að læra að hlusta á hugboðin okkar.Þau byggjast á innsæishugsun og tilfinningalegri skynjun sem getur verið erfitt að skilja rétt nema með langri þjálfun í því að breyta óljósri og óvæntri andlegri skynjun í rökræna hugsun. Hugboð eru mun algengari fyrirbæri en við viljum kannast við og áreiðanleiki þeirra er jafnframt meiri en við áttum okkur á nema við höfum gefi þeim sérstakan gaum og þjálfað okkur í að meta þau og skilja. Það er áríðandi að við æfum okkur í að átta okkur á gildi þeirra hugboða sem við fáum af og til af ástæðum.
(MF.) TILFINNINGAR VELLÍÐUNAR EÐA VANLÍÐUNAR
Við verðum flest að hafa alltof mikið fyrir hversdagsleikanum og sökum þess m.a. erum við á eilífum þeytingi og sífellt spennt og streitufull. Það þarf ró og kyrrð til þess að geta eignast gott samband við innra líf sitt. Hugboðin eru partur af innri upplifunum sem koma og fara og gera ekki boð á undan sér.þau geta borðið í eðli sínu staðreyndir um sigra og ósigra ekkert síður en að þau tengjast oft vonum okkar og vonbrigðum. Það er ógjörningur að panta slíka reynslu fyrirfram. Hún kemur yfir okkur fyrirvaralítið og henni fylgja misflóknar tilfinningar vellíðunar eða vanlíð­unar. Allt eftir því í hverju hugboðið flest og á hvaða staðreyndir það vísar þegar betur er að gáð.
(MILLIF.) ÓÞÆGILEG HUGHVÖRF HUGBOÐ A
Algengustu hugboð sem við fáum varða okkar nánustu og þær aðstæður sem við tengjumst og lifum í. Ekki er óalgengt að við eins og skynjum t.d. mögulega hættu fyrirfram og þá er mikilvægt að við bregðumst við þeim hughrifum umsvifalaust.Eins vísa hugboð okkur gjarnan leið að óvæntum eða langþráðum sigrum.Við munum þó flest betur þau hughvörf hugboða sem hafa tengst óþægindum eða ótta. Það á nefnilega sama við með hugboðin eins og hefðbundna reynslu að það sem veldur okkur uppnámi og skelfingu einhverra hluta vegna og fellur undir örðuga reynslu grefur sig einhvern vegin inní sálarlífið og geymist þar.
(MILLI.) ÓVÆNT REYNSLA Í MIÐJU MATSELDI
Fyrir mörgum árum upplifði ég stödd við matseldi í eigin eldhúsi mjög magnað hugboð. Það var komið kvöld og mikill erill var í blokkinni sem ég bjó í. Til­finningin sem greip um sig í huga mínum allt í einum í miðri steikingaratrennu var óttablandin og óþægileg. Ég skynjaði mjög sterkt mikla hættu yfirvofandi.Mér fannst undir öllum kringumstæðum að ég ætti að fara fram á gang, sem var langur og dimmur, og leita einhvers sem væri í hættu staddur. Ég ýti þessari tilfinningu lengi vel frá mér en hún magnaðist frekar en ekki.Að lokum lét ég undan þessum vaxandi innri þrýstingi ótta og áhyggna.Ég tók af mér svuntuna og hálf hljóp út úr eldhúsinu og fram á ganginn. Þegar þangað var komið var engan að sjá í fljótumbragði en óttatilfinningin magnaðist og óx.Ég fann fyrir óskiljanlegri hættu.
(MILLIF. GRÁTUR OG LÍTILL FÓTUR
Ég ákvað að labba eftir ganginum og kanna aðstæður betur. Þegar ég var komin að bruna- og neyðarsvölum blokkarinnar finn ég skelfinguna eflast en sé ekki neitt markvert. Þegar ég svo þrúguð af ótta og vanlíðan opna út á svalirnar sé ég í lítinn fót sem hangir innanvert á svölunum uppá þriðju hæð en afgangur líkamans var götu megin handriðsins. Ég sá að þegar ég gekk nær að drengur um það bil þriggja til fjögra ára hafði prílað upp á handriðið og lafði einungis á læri sínu á handriðinu. Hann var hágrátandi en gat sig hvergi hreyft.Hann virtist skynja þó lítill væri að hann væri í hættu staddur og var þess vegna hræddur.
(MILLIF.) FÁRÁNLEG TILFINNING BJARGAR MANNSLÍFI
Ég læddist að honum og greip þéttingsfast í fótinn sem sneri inná svalirnar og kippti drengnum í einu handtaki inn á svalargólfið án orða eða athugasemda. Þegar drengurinn sem var bæði hræddur og þreyttur áttaði sig á að hann var kominn í öruggt skjól þá grét hann ennþá hærra enda óvíst hvað hann hafði verið lengi í þessari skelfilegu klemmu fullur ótta og örvæntingar. Mín tilfinning áhyggna og ótta var horfin. Ég þakkaði Guði fyrir það að hafa borið gæfu til þess að fara þarna eftir að því er mér fannst í fyrstu fáránlegum tilfinningum hugboðs sem greinilega átti við rök að styðjast þegar til kom. Ég er enn þann dag í dag sannfærð um það að ég hafi með því að fylgja þessum óræðu dulrænu skilaboðum bjargað lífi þessa litla drengs. Hugboðið um hættuna sem væri yfirvofandi fram á ganginum reyndist rétt metið.
(MILLIF.) FYRIRVARALAUS REYNSLA
Varðandi þetta hugboð þá má segja að hægt hefði verið með mikilli fyrirhöfn að ýta því frá sér ef ég hefði reynt það og afneitað þessum óþægilegu skynjunum og að því er virtist fráleitu í fyrstunni. Oftar en ekki tengjast hugboð hættum sem einhver er í. Þessi reynsla mín er ein af mýmörgum sem ég hef upplifað varðandi hugboð fram að þessu. 'I dag hugsa ég mig tvisvar um áður en ég reyni að láta eins og ég hafi ekki fundið fyrir þeim hughrifum eða skynjunum sem koma fyrirvaralaust yfir mig og venjulegast reynst fyrirboðar atvika eða aðstæðna sem ég hef þurft að takast á við og vinna á eða í.
(MILLIF.) 'ARÍÐANDI SKILABOÐ
Forsendur og tilgangur hugboða er margbreytilegur og þau þurfa alls ekki að tengjast neikvæðri atburðarás eða reynslu. Mörg okkar hafa eins skynjað mögulega sigra og hentugar jákvæðar aðstæður fyrirfram. Vandi okkar flestra er þó að við erum ekki ýkja þjálfuð í því að meta þessar sérkennilegu og oftast í fyrstunni nánast órökrænu tilfinningar skynjunar sem við getum orðið fyrir án þess að skilja hvað þær þýða.Best er ef við eins og finnum eitthvað á okkur sem fylgja óþægilegar eða þægilegar tilfinningar að við reynum að álykta í hverju þær liggja og hverju þær tengjast og þannig þreifa okkur áfram með þær til þess að geta sett þær upp í rökrænan búning og þannig brugðist rétt við þeim. Það verður þó að viðurkennast að þó við reynum þetta tekst okkur alls ekki alltaf að finna út um hvaða mál skynjunin sýnst.Það er þó staðreynd að eftir þessum sérstöku skynjunarleiðum óvæntra hugboð geta opinberast okkur áríðandi skilaboð og tækifæri. Margur hefur forðað sér og sínum frá tjóni og skaða með því að átta sig á hvers kyns fyrirboðum fyrifram ekkert síður en að hafa höndlað hamingjuna eftir þessum sérstöku en leyndardómsfullu leiðum staðreynda.
(MILLIF.) HELTEKIN OG HISSA
Við sjáum síðan mörg eftir á af hverju slíkar tilfinningar hafa heltekið okkur.Alltaf verðum við jafn hissa þegar eftir á kemur í ljós að hugboðin okkar eiga við rök að styðjast og búa yfir ákveðnum sannleika.Það segir sig sjálft að ef að við erum gripin ónotatilfinn­ingu sem er staðbundin og tengist ekki lífi okkar og tilveru þá eru líkur á að þær séu utanaðkomandi og tengist einhverri atburðarás.Algengast er að þessar tilfinningaskynjanir tengist staðreyndum sem reynast fyrirboði einhvers sem viðkemur framtíðinni eða liggur í loftinu sem þarf að takast á við umsvifalaust.
(MILLIF.) LEIÐINLEG OG ÓSANNGJÖRN
Mörg okkar kannast við það ef við erum nálægt fólk sem við höfum ekki verið samvistum við áður getum við fengið einhvert hugboð þess að viðkomandi sé varhuga­verður. Venjulegast ýtum við slíkum ónotum frá okkur við þessar aðstæður á þeirri forsendu að við megum ekki vera leiðinleg eða ósanngjörn við viðkomandi.Við reynum að láta eins og ekkert sé og umberum þann sem í hlut á þrátt fyrir andúð og óhug sem við erum haldin gagnvart viðkomandi. Eftir á að hyggja verðum við flest þess áskynja að upphaflegt hugboð mislitra tilfinninga reyndist rétt sökum þess að iðulega kemur í ljós að það sem við fundum átti við rök að styðjast.
(MILLIF.) SÉRSTÆÐ ÞJÁLFUN
'I álíka tilvikum eigum við að reyna að greina rökrænt hvað nákvæmlega í fasi og framkomu þess sem truflar okkur gerir það. Ef við æfum okkur í því að setja þessa mislitu tilfinningar upp eins og pústurspil í huganum þá náum við því flest smátt og smátt að lesa úr þessum óræðu táknum óþæginda sem eins og hellast yfir okkur nálægt vissu fólk í upphafi viðkynningar. Það sparar okkur óneitanlega vandræðaferli óþæginda og vonbrigða ef við leggjum rækt við þessa sérstæðu þjálfun. Þeir sem það hafa gert hafa náð árangri. Sama sjónarmið skilnings og þjálfunar á við um hugboð varðandi mögulegra sigra og ávinninga og á við þau sem viðkoma mismiklum örðug­leikum og hættum.
(MF.) MÖGULEGUR VÍSIR AÐ GLÆSILEGUM TÆKIFÆRUM
Hugboð tengjast skynjunum sem eru að gerast eða munu gerast og sagan sýnir það að oftar en ekki ef hugboðunum hefur verið fylgt eftir þá hefur verið hægt að koma bæði veg fyrir óhöpp og tjón, auk þess sem hægt hefur verið að efla á þennan hátt mögulegar vinnings­líkur fólks af ýmsum ástæðum. Hugboð hafa oftar en ekki gert okkur manngleggri og sáttari í sammannlegum samskiptum. Engum vafa er undir orpið að varðandi tækifæri og möguleika þar sem áríðandi hefur verið að vera fljótur að taka ákvarðanir hafa hugboð komið að góðum notum. Við fáum nefnilega gjarnan tilfinningu fyrir því að eitthvað gott liggi í loftinu ef við framkvæmdum þetta eða hitt. Mörg okkar fylgja góðum hugboðum eftir og ná glæsilegum árangri af ólíkum toga.
(MILLIF.) NÆMARI Á OKKAR NÁNUSTU
Þegar við höfum lært að treysta hugboðum okkar aukum við líkur á því að okkur lánist að komast hjá vand­ræðum og hættum. Ekkert síður en að okkur auðnast frekar að nýta þau tækifæri og höndla sem við höfum í fyrstunni einungis óljóst hugboð um að liggi í loftinu.Varðandi maka okkar og börn þá er enginn vafi á því að sambönd sem byggjast uppá viðlíka tengslum bjóða oftar en ekki uppá möguleika hugboða. Við erum næmari á vanlíðan og vellíðan okkar nánustu en þeirra sem eru óviðkomandi.
(MILLIF.) DRAUMAR OG FJARSKYNJUN
Við álítum mörg að hugboð okkar komi ekki einungis fram í missterkum tifinningaskynjunum heldur og jafnframt í formi drauma og fjarskynjana. Við aðgreinum jafnvel ekki þessi skyldu en þó ólíku form hvers kyns hugrænna skynjana. Það er þó ljóst að þau hugboð sem koma í vöku geta skipta sköpum varðandi gæfu og gengi þess sem þau tengjast séu þau ígrunduð og af raunsæi og með íhugulli dómgreind. Það þýðir þó engan vegi að okkur auðnist endilega fyrirfram að skilgreina það sem þau í raun innihalda og þýða. Hlustum því af athygli á þau sálrænu skilaboð sem eru innihald hugboða og látum ekkert tækifæri framhjá okkur fara til þess að nýta okkur þessa dulrænu reynslu sjálfum okkur og öðrum til framdráttar og gæfum. Það er varhugavert og beinlínis hættulegt að nýta sér sálræna vitund til neikvæðra hluta. Góð hugboð geta reynst gull ígildi. Með vinsemd,
Jóna Rúna

+++
HÖF.JRK JÓNA RÚNA Á MANNLEGUM NÓTU
FÁLÆTI
Sú sammannlega reynsla sem við tökumst á við frá degi til dags er eins og við vitum eftir atvikum jákvæð eða neikvæð.Fálæti er nokkuð áberandi ljóður á fasi og framkomu okkar margra enda neikvætt tjáform. Þau sam­skipti okkar, sem t.d. einkennast af því að vera bæði stuttaraleg og kuldaleg eru iðulega örðug og óþægileg. Skortur á samtalshæfni og jákvæðum viðhorfum til ýmsra hluta í samskiptum er afleiddur, sökum þess að þannig fjötrum fylgja oft á tíðum hindranir og hvers kyns misskiln­ingur.Það er því ákaflega áríðandi, að við eflum eftir atvikum hæfni okkar til að tjá okkur hvert við annað af hreinskilni og í einlægni af ólíkum og mis­mikil­­vægum tilefnum.Það er staðreynd að í þeim samskipta­tengslum, þar sem við af gefnum tilefnum skiptumst ekki á skoðunum um menn og málefnum eru gjarnan óviðkunnanleg samskipta­­­­viðhorf í gangi. Einmitt og ekki síst vegna þess að hömlur tjáskiptafátæktarinnar sundra okkur fremur en sameina okkur. Þegar þannig er ástatt fyrir okkur vantar mikið á að við skiljum og virðum hvert annað. Við sem erum hlynnt því að mál séu rædd ofan í kjölinn af ýmsum tilefnum, hvort sem þau eru persónuleg eða málefnaleg eigum ákaflega erfitt með að sætta okkur við fáorða og jafnvel afundna einstaklinga. Ein megin­forsenda þess að jákvæð samskipti geti heppnast er t.d. sú staðreynd,að við venjum okkur á að tala um það sem okkur þykir hafa áunnist, ekkert síður en það sem miður kann að hafa farið hjá okkur sjálfum eða öðrum. Þegjanda­háttur getur verið mjög raunarlegur við aðstæður sem krefjast annars konar við­móts. Við eigum val í þessum efnum sem mörgum öðrum um hvaða tegund tjáskipta við kjósum að temja okkur. Best er að við veljum að gefa öðrum sem oftast kost á opnum og jákvæðum samskiptum við okkur af ólíkum til­efnum. Þannig læra aðrir að virða okkar sjónar­mið og eignast auðveld­lega skilning á viðhorfum okkar og vilja til manna og málefna. Ótal aðstæður sem við þurfum að takast á við valda því beinlínis, að við erum tilneydd til að tala og tjá okkur. Það telst auðvitað kostur að geta látið í ljós skoðanir sínar af ólíkum tilefnum. Við getum bætt þó nokkur í samskipta­sjóð sjálfra okkar, ef við ákveðum að hafna fályndi og taka upp öðruvísi og ögn jákvæðari valkosti í samskiptum. Alveg sama hvort heldur er vegna okkar sjálfra, annarra eða einhverra málefna.Við getum illa nálgast hvert annað, ef á milli mögulegra tengsla og tjáskipta eru samskipta­brynjur fáleikans. Höfnum því öllum samskiptum sem eru köld og stuttaraleg, því þau fjötra okkur og aftengja öðrum. Eflum í tómlætis stað hæfileika okkar til að vera uppörvandi og opinská hvert við annað, jafnt í aðstæðum sigra sem ósigra, sem og í öðrum aðstæðum. Þannig hugsandi sigrum við fjötra fályndisins og ölumst við það jákvætt samskiptafrelsi.

Höfundur: Jóna Rúna Kvaran blaðamaður og rithöfundur

Herinn hefur það

Oftast er það þannig í lífi okkar og tilveru er við stöndum frammi fyrir óvæntum breytingum sem ekki verða umflúnar, að við höfum tilhneigingu í sjálfsvörn, til að finna okkur nýjan farveg fyrir athafnir okkar og vilja til lífsins.
Ég varð fyrir þeirri sérstöku reynslu í júní 2002, að slasast mjög alvarlega á þremur útlimum, við vinnu mína. Eins og sannað er, er eðli slysa oft þannig að afleiðingar þeirra koma skýrar í ljós eftir því sem lengra dregur frá slysi, og svo var um mig. Ég hef orðið að ganga með spelkur á þremur útlimum og farið í fjórar skurðaðgerðir vegna þessa slyss og er enn að kljást við mjög alvarlegar afleiðingar vegna þess. Ég verð sem dæmi að vera í mikilli þjálfun og kemst ekki leiðar minnar án þess að nýta mér göngugrind eða tvo stafi. Með þessu er ég að nota mér tæknina og þá faglegu leið til hjálpar sem nauðsynlegt er.
Þar sem mér er mjög brugðið og hef eðlilega þurft að snúa öllu lífi mínu við, tók ég snemma þá ákvörðun í þessu ferli að byrja sjálf, jafnhliða hefðbundinni hjálp, að leita mér stuðnings, uppörvunar og hjálpar í gegnum mátt trúarinnar eftir kristilegum leiðum. Víða hefur verið beðið fyrir mér og mögulegri velferð minni og framgangi og ég er ekki í vafa um að bænirnar hafa skilað sér mér til hagsældar. Síðan tók ég mig til fljótlega eftir slysið, á milli aðgerða og gifsa, og fór að fara skipulega á milli trúarsamkoma í leit og vissu um að einhvers staðar biði mín aukinn þróttur og styrkur í skjóli kristninnar.
Á þessari píslargöngu minni datt mér ekki í hug að fara á Hjálpræðisherssamkomu en hafði á margra mánaða ferli farið flest annað og oftast haft gott af, þótt engar sérstakar stórframfarir væru sýnilegar. Svo er það eitt kvöldið að allt í einu er ég stödd fyrir eins og röð af tilviljunum á samkomu hjá Hjálpræðishernum. Ég finn það strax og ég kem þarna inn að eitthvað óvenjulegt er að gerast með mig. Mér leið einkennilega vel þarna inni. Það sem sagt var úr ræðupúlti orkaði mjög sterkt á mig en það sem ekki hafði síður áhrif á mig til vellíðunar var einstök lofgjörðartónlist og mjög sérstakur flutningur hennar. Allir tónlistarmenn og þeir aðrir sem Hernum eru viðkomandi og sitja mitt á meðal hins venjulega manns, bera af sér einstakan þokka. Þetta fólk er óvenju kærleiksríkt, glatt og andlega mjög gefandi og hvetjandi.
Ég fann það snemma í sumar þar sem ég mæti á allar samkomur (og geri reyndar enn)að það voru tveir einstaklingar sem sköruðu frammúr hvað varðar það sem heillar mig mest og það er gleði og óskilyrtur kærleikur. Þar er fremst í flokki Miriam Óskarsdóttir sem að mínu mati er góður ræðumaður og fjölgáfaður listamaður enda liggja hug- og tónverk hennar víða innan hins kristna samfélags. Svo er það fallegi, ungi hljómborðsleikarinn með englaásýnina sem ég man því miður ekki hvað heitir, sem spilar af einlægni og innlifun Drottni til dýrðar ásamt því að virðast fullur gleði í starfi sínu.
Mér þótti svolítið einkennilegt að mæta þessu viðmóti strax af því að þegar ég hóf þessa píslargöngu mína, þá sagði ég við Guð: ,,Ég skal styðja þann hóp kristinna manna þar sem ég finn virkilega fyrir Þér og Þinni nærveru.” Ég átti ekki von á því eftir langa göngu, eftir að hafa óvart dottið inn á Hjálpræðisherinn að ég myndi finna slíkt á meðal hermanna, en það gerði ég svo um munaði. Ég eins og margir aðrir í þessu samfélagi hef brosað í kampinn og gefið með semingi í söfnunarbauka þeirra þar sem ég hef mætt þeim á Lækjartorgi eða í Kringlunni, keypt Herópið en lagt það frá mér án þess að veita því mikla athygli. Ég viðurkenni að ég var sek um fordóma og fannst Hjálpræðisherinn vera eilítið skondið fyrirbæri, sérstaklega búningarnir. Ég í blindni minni, gerði mér ekki grein fyrir því að Herinn er hópur fólks sem kemur úr hinum ýmsu kristnu geirum samfélagsins sem út um allan heim eru að vinna einstök mannúðar- og kærleiksverk á þeim sem minna mega sín, svo sem munaðarleysingjum, stríðsþjáðum og þeim öðrum sem hvergi geta leitað skjóls í hremmingum sínum og þjáningu. Herinn rekur alls kyns stofnanir þessum málefnum lútandi um víða veröld og gerir heiminum óendanlegt gagn með skipulögðum, hákristilegum líknarstörfum sínum. Maður skildi hugsa sig tvisvar um áður en maður ætlar sér þá andlegu dríld að fordæma þá sem velja sér að lífshlutverki að lifa í samræmi við boðorð Jesú Krists, þeim sem minna mega sín til framdráttar, hvort sem þeir heita Hjálpræðisherinn, Jóna Rúna eða eitthvað annað. Ég hef lært það af eigin þrautum og því myrkri sem þeim hefur fylgt að það getur verið ótrúlegasta fólk sem, jafnvel það sem maður reiknar síst með, breytir kristilega og kann þá aðferðafræði að kveikja ljós vonar, trúar og kærleika í myrkri. Ég viðurkenni reyndar að það er dálítið þrautafull tilhugsun fyrir mig ef ég á að gefa loforði mínu við Guð í upphafi trúargöngunnar líf með því að ganga í Hjálpræðisherinn, fá búning, sitja á göngugrindinni minni á Lækjartorgi, syngjandi lofgjörðartónlist Drottni til dýrðar og spila á litlu slagverkshljóðfærin og gangandi vegfarendum til gleði og uppörvunar. En það yrði ég að gera ef ég á að standa við áðurnefnt loforð mitt um að styðja þá sem hafa gefið mér það sem öðrum hefur ekki tekist á sama hátt.
+++
Höf jrk
Mbl skoðun /umr
Höldum vörð um viðreista

Ekki fer hjá því á langri ævi að einhvers konar kaflaskil séu tengd lífsgöngu okkar, sem geta verið misvitur og haft ólíkar, margflóknar afleiðingar í för með sér hvort heldur þær eru jálægar eða neilægar. Ég held að það sé nokkuð ljóst að ef okkur um tíma hefur skrikað fótur og við höfum af ýmsum ástæðum vikið af þröngum vegi dyggðarinnar inná breiðan veg hvers kyns bölvunar og vesens, þá er það örugglega ekki lyftistöng sem við kjósum að flagga né sýna öðrum seinna meir þegar okkur tekst að komast aftur á beinu brautina.
Við nefnilega kærum okkur ekki um að undirstrika hvert við annað eða hina, að við kunnum að hafa villst af leið um tíma. Séð frá mér, er ekkert sérstaklega annarlegt við það þó að við þurfum, til að öðlast persónulegan andlegan þroska, að taka af og til einhvers konar drullupolladýfur á vegi vandræða ekkert síður heldur en að fljóta fallega með straumnum á björtum vegi dyggðarinnar.
Það er algjör grundvallarmisskilningur að gera lítið úr þeirri reynslu sem virðist veikja möguleika okkar til vegs og virðingar í samfélagi manna, sér í lagi ef reynslan er lituð einhvers konar myrkri að mati sérfróðra. Ástæðan er sú, að slík reynsla getur í raun verið mjög heppilegt viðmið þakklætis og löngunar í geislum velgengni, sem áminning um það að það skiptir máli að við náum að fóta okkur inní birtunni. En það vill oft gleymast þegar við erum komin þangað að kannski eigum við betra með að halda okkur á þeim stígum einmitt af því að við þekkjum hvað það er mikil þraut og pína, ekki bara fyrir okkur sjálf heldur alla sem elska okkur, að vera á þeim vegi sem leiðir mögulega til hvers kyns glötunar.
Það sama á við afvegaleiðingu myrkurs og þegar við náum okkur upp úr hvers kyns veikindum eða slysum, að þegar okkur farnast vel og allt virðist okkur í haginn, þá kærum við okkur ekkert sérstaklega um að við séum minnt á það að við fengum 0,7 á síðasta prófi eða gátum ekki gengið vegna opins fótasárs. Það er nefnilega sammerkt með okkur öllum að þegar að vel gengur og allt opnast okkur varðandi jákæra framvindu og gleði, þá óskum við ekki eftir að muna að einu sinni var önnur tíð og miklu verri.
Mér hefur þótt afar sárt að fylgjast með því á stundum hvernig fólki sem hefur sigrað veikleika sína og persónuleg vandræði, hefur nánast verið gert ókleift af samferðarmönnum sínum að fá notið sín, miðað við innri gerð reynsluþekkingar og getu vegna þess að viðkomandi á fortíð sem að tilteknum aðilum nútíðar þykir þess eðlis að hún blindar þá á sjón sem er dýrmæt og mikils virði og liggur í því að það er mjög sérstakt að sigra sjálfan sig. Það er alrangt að hanga í fortíðarsýn skakkafalla og misbresta varðandi viðreista, ef þeim auðnast að halda sig á beinu brautinni og gerast sigurvegarar yfir sjálfs síns veikleikum.
Ef við skoðum það hvað það er að vera sigurvegari þá getur enginn orðið slíkur nema sá einn sem nennir að leggja á sig ómælt erfiði og vinnu og hefur eitthvað í innri gerð sinni sem er sérlega eftirtektarvert og liggur frekar í kostum heldur en göllum. Þetta gleymist stundum. Við nefnilega náum ekki tökum á lífi okkar nema að hafa eitthvað til að bera sem manneskjur. Það þýðir ekki að hafa einungis kosti heldur líka galla vegna þess að það er lítið varið í, ef við berum okkur saman við náttúruna, að upplifa frá vöggu til grafar, tengsl við náttúru sem er ein samfella rósa. Við viljum sjá í árstíðum og veðurfari, hvers kyns tilbreytingu sem gleður okkur, hryggir, örvar okkur og dregur úr okkur. Einmitt slíkar viðlíka umpólanir og sviptivindar hið innra gera okkur margflókin og fjölbreytt sem í raun þýðir að við eigum auðveldara með að skilja hvert annað, takast á við atvik og aðstæður, skapa og gefa, þiggja og njóta, auk alls annars sem gerist í innra lífi okkar ef við miðum við að það stjórnist af tilbreytingarríku hreyfiafli eins og allt annað í heiminum og okkur þykir sjálfsagt þó við gleðjumst stundum og hryggjumst líka og allt þar á milli.
Ef við íhugum þann viðreista sem hefur náð að yfirstíga veikleika sína, þá eigum við ekki að gera þá kröfur til viðkomandi með endalausum áminningum um það sem áður var, að sá hinn sami sé eins og eitt allherjarsólskin stöðugt. Ef að það dregur fyrir sólu, þá er ekki gott að viðkomandi sé stöðugt minntur á það að það hafi ekki verið nein gæfa því samfara að vera í skugganum. Þetta getur gerst á sama tíma og við sem ekki höfum afvegaleiðst erum að hlaupa upp og niður, út og suður, í alls kyns hreyfihvörfum sviptinga hið innra, sem kalla auðvitað á ýmis konar hvörf skemmtilegra og miður skemmtilegra þátta sem auðvitað búa inn í okkur öllum. En í okkar huga þá á hinn viðreisti að vera stöðugt eins og geislandi sól og ef dregur fyrir hana innra með viðkomandi þá erum við fljót að lýsa frati á þá persónu.
Það segir sig sjálft að svona afstaða okkar til hvers annars og sér í lagi til þeirra viðreistu, er algjörlega langt frá því að vera náttúruleg, því að þegar allt kemur til alls þá er uppbygging okkar og eðli afar skylt öllu því sem fer fram í náttúrunni sjálfri, sem þýðir að við hljótum að fara frá því hæsta til þess lægsta, frá svartasta myrkri til mestu birtu, og allt hlýtur að gerast innra með okkur sem má finna í hreyfihvörfum náttúrunnar, hvort sem það heitir fegurð eða ljótleiki, styrkur eða veikleiki eða annað.
Höldum því vörð um þá viðreistu og virðum þá sem hetjur sem sigrast hafa á veikleikum sjálfs síns og þannig orðið sigurvegarar vegna eigin kosta þó svo að einhver okkar hinna hafi verið svo heppin að fá tækifæri til að ýta undir að slíkt yrði mögulegt. Meðferð okkar á hetjum á að vera jákvæð, uppörvandi og hvetjandi en ekki lamandi, niðurrífandi og vanvirðandi eða lituð af einhvers konar afskræmdri afstöðu til þeirra sem hafa sýnt vilja og dug til að drífa sig inn á veg tækifæra, dugnaðar og löngunar til að láta gott af sér leiða. Mér hefur þótt sem að við sem ekki höfum verið villuráfandi um tíma svo eftir sé tekið, hafa haft tilhneigingu til að þvælast fyrir þeim viðreistu með alls konar fordómum og leiðindum og frekar draga úr þeim kraft og getu heldur en að hoppa hæð okkar yfir framgangi og sigurvilja þeirra sem hlýtur að verða aðdáunarverður.
Það sem er kannski enn þá sorglegra er að við höfum tilhneigingu til að mismuna viðreistum á þann hátt að það virðist vera algjör grundarvallarmunur á því að vera viðreistur karlmaður í íslensku samfélagi heldur en viðreist kona. Af einhverjum annarlegum ástæðum virðumst við sameinast ranglátlega um það að vera umburðarlyndari gagnvart karlmönnum sem taka á veikleikum sínum heldur en konum sem gera hið sama. Sökum þessa hefur framgangur viðreistra karla verið miklu meira áberandi í samfélaginu og þeir notið mun meiri velgengni heldur en konurnar sem mun frekar eru stimplaðar ævilangt vegna fortíðar sinnar. Þetta þýðir að framtakssamar og viðreistar konur sem hafa eitthvað til að bera sem við hin getum grætt á, halda sig til hlés, annars vegar af ótta við vandlætingu annarra og hins vegar vegna þreytu og vonbrigða vegna endalausra áminninga um að kvenmaður sem kemur úr brostinni fortíð geti haft lítið fram að færa og sé einskis virði. En karlmanni með sama bakgrunn er mun betur tekið heldur en konunni sem á nákvæmlega sömu reynsluþætti úr sinni fortíð og karlmaðurinn.
Ég vil því skora á okkur hin sem ekki höfum afvegaleiðst að sýna þeim viðreistu ekki bara virðingu heldur líka hollustu, minnug þess að það er enginn meðal Jón eða Gunna sem drífur sig upp úr drullunni og verður með dýrmæta reynsluþekkingu í farteskinu sem afleiðing, heldur fólk sem sannar svo um munar með því að sigra sjálft sig, að það er hetjur og manna líklegast til að verða ekki bara sjálfum sér heldur líka þeim sem mæta þeim, til gleði og hvatningar af alls kyns toga, ekkert síður en að geta pirrað og valdið leiðindum. Þá minni ég á að nákvæmlega það sama bjóðum við hin upp á, af því að þegar allt kemur til alls, þá erum við öll hluti þess sem lifir, sem þýðir að í hverju einu okkar býr eitthvert afbrigði náttúrunnar og sem slík hljótum við alltaf að vera á alls kyns innri hreyfingu sem ýmist gleður eða hryggir.
Húrra fyrir ykkur sem hafið náð tökum á lífi ykkar þannig að eftir er tekið og megi hetjulund ykkar verða okkur hinum, ekki bara góð og holl fyrirmynd heldur líka til þess að gleðja okkur og hvetja og auka skilning okkar á því að öll reynsla, hvernig sem hún er tilkomin, eykur ríkidæmi okkar. Þetta þýðir aukið frelsi og möguleika sem geta orðið blessunarríkir ef við viljum það sjálf og okkur er ekki gert ókleift að rísa upp til velgengni og aukins frama, af misvitru fólki sem sér ekki tilgang og dýrmæti það sem í því liggur að hafa ekki farið sléttan veg og beinan til að finna sig og kosti sína. Hunsum því ekki góðar afleiðingar hvers kyns myrkurs ef að það eykur í núinu birtu og yl. Við eigum engu af mannanna börnum að mismuna og því eiga viðreistar konur sama rétt og karlar til að fá að njóta sín án þess að verða fyrir fordómum og fyrirstöðum í þeim okkar sem ekki hafa þurft að fara sömu leið í átt til persónulegs þroska.
Munum að það er Guði þóknanlegt að gleðjast yfir því ef týndur sauður ratar inn í réttir ávinnings og árangurs, í burt frá myrkri og hvers kyns volæði. Gerum ekki viðreista að flóttamönnum sem velja að fela sig fyrir umheiminum í stað þess að ganga um mitt á meðal okkar og leyfa okkur hinum að skína undir reynslusól þeirra sem einhvern tíma hafa villst af leið og í millitíðinni nælt sér í aukna sólargeisla sem getur yljað okkur hinum og lýst upp líf okkar. Höfnum ekki hetjum fyrir misviturt hugvit.
Jóna Rúna Kvaran

Blaðamaður og rithöfundur.

Höf jrk
BÖRNIN OKKAR

Það er nú einhvern veginn þannig þegar verið er að fjalla um börn að umræðan takmarkast við þau börn sem ná að fæðast. Börnin sem eru mitt á meðal okkar og við getum notið samvista við. Fáir leiða hugann að þeim börnum sem aldrei sjá dagsins ljós og kannski af því að lífi þeirra hefur verið eytt strax í móðurkviði. Þetta eru mannslífin sem hverfa nánast sporlaus af yfirborði jarðar og fylgir brottför þeirra enginn hátíðleiki og útfararræða. Þetta eru börnin sem láta lífið í skurðstofum landsins vegna t. d. félagslegar aðstæðna. Hver spyr um þessi börn. Hvers eiga þau að gjalda. Þessi ófæddu börn eiga sinn rétt og hver gætir hans, hvarlar kannski að einhverjum. Kannski ég og þú eða kannski ekki neinn? Sem betur fer er til félagsskapur sem heitir lífsvon og er einungis hugsaður og stofnaður til að gæta réttar ófæddra, barna sem meiningin er hugsanlega að nema á burt með fóstureyðingu að þeim forspurðum nátturlega, því enginn spyr fóstur hvort það vilji lifa og væntanlega njóta alls þess sem lífið hefur að gefa því.Í fróðlegu viðtali í útvarpinu fyrir áratug við Huldu Jensdóttur ljósmóður kom fram sá skelfilegi sannleikur að lauslega áætlað voru þá framkvæmdar 687 fóstureyðingar það ár og þar af 95 prósent af svokölluðum félagslegum ástæðum, hverjar sem þær nú eru í sumum tilvikum. Hulda upplýsti þá einnig að stór hópur sem fóstureyðingar framkvæmdu væru nemar í framhaldsskólum landsins. Ef ég man rétt voru um það bil 3 til 4 prósent vegna veikinda ýmis konar, ótrúlegt en satt. Hulda var spurð ýmissa frábærra spurninga og þar á meðal hvort ekki væri réttara, að þessi varnarlausu börn fengju frekar að lifa og þá alast upp hjá fósturforeldrum sem ekki gætu sjálf átt börn, en væru tilbúnir að leggja allt í sölurnar fyrir þessi. Eins var hún spurð hvort ekki væri viturlegra að gefa þessum börnum líf í stað þess að flytja kannski inn þeldökk börn sem yrðu fyrir landlægum kynþáttafordómum þeirra sem fyrir væru í landinu. Hulda var þessu fyllilega sammála og ekki furða. Spyrilinn hélt áfram og fór að velta því fyrir sér, hvort nægilega væri gætt að sálarheill þeirra stúlkna sem svo ólánsamar væru að þurfa að fara í gegnum þessa þungbæru reynslu að láta framkvæma á sér fóstureyðingu. Hulda benti á í framhaldi af þessar spurningu að ekki væru sambærileg eftirköst af því fyrir konur til dæmis að gefa barnið sitt eða að láta hreinlega eyða því. Hún sagði að algengt væri að þessar konur sem færu í fóstureyðingu lentu oft í alvarlegum andlegum erfiðleikum síðar á ævinni. Aftur á móti benti hún á að konur sem gæfu börnin sín vegna ýmiskonar félagslegra erfiðleika vissu þá að barnið ætti framtíð fyrir sér og gæti hugsanlega nýtt sér velvilja fósturforeldra og sú hugsun væri visslega léttbærari þrátt fyrir allt. Ekki er vafi á því að Hulda Jensdóttir, með stuðningi sínum við þessi réttlausu og varnalitlu börn, hefur unnið frábærlega göfugt starf og "Lífsvon" félagsskapurinn sem hún stofnaði, og er væntanlega enn við lýði, er mjög athyglisverður og þarfur félagskapur og væri óskandi að sem flestir styddu þetta þarfa framtak af alefli. En frá ófæddum að fæddum og þá þeim börnum sem við ætlum að gera svo mikið með í sumar. Brátt líður að því að skólunum fer að ljúka, einum af öðrum og langur og þægilegur vetur senn að baki. Það er yndislegt að sjá gleði og tilhlökkun skína út úr hverju barnsandlitinu á fætur öðru. Kannski er hægt að fara upp í sveit, og jafnvel ennþá lengra ef buddan leyfir. En ef til vill er bara gott að vera heima og skemmta sér við eitt og annað sem til fellur eins og gengur. Börn eru yndisleg og full af lífsgleði flest sem betur fer. Þegar litið er til baka í eigin æsku man maður eftir öllum góðu leikjunum eins og brennibolta, snú snú og teygjutvist. Þegar hugurinn hvarflar með þessum hætti finnst manni eitt augnablik maður vera orðin barn að nýju og vera á leið í langan göngutúr eftir hitaveitustokknum upp í Öskjuhlíð með nesti og bros á vör einungis vegna tilhlökkunar ef vera kynni nú að einhver ævintýri biðu manns við stóru vatnsgeymana í Öskjuhlíðinni. Vafalaust fara börn nútímans ekki í sína göngutúra með heita mjólk á gamalli tómatflösku eða rúgbrauð með smjörlíki á en eitthvað þó. Það hefur oft hvarlað að mér hvort börn dagsins í dag séu eins hamingjusöm með prinspólóið sitt og gosflöskuna óviss um að einhver yrði nú heima, þegar ferðinni væri lokið. Sannleikurinn er nefnilega sá, að þegar viðgengust ekki tímar lyklabarna og flestir ytri hlutir af skornum skammti voru þó á þessu landi virkilega hamingjusöm og nánast streitulaus börn sem áttu alltaf einhvern vísan heima, þótt fátæk væru.

Ykkar JRK
+++
Höf:JRK JÓNA RÚNA Á MANNLEGUM NÓTUM
AMN27796.175 GRÁTUR
það er margt í okkar daglega lífi sem við upplifum og þurfum að takast á við sem er örðugt og veldur okkur vonbrigðum og kvíða.Slíkt ástand getur valdið því að við flóum í tárum. Við ættum ekki að skammast okkar fyrir það að vatna músum þegar þannig sentur á. Það er mjög eðlilegt og heil­brigt að losa um tárapokana af og til og ekki síst ef við höfum til þess alvarleg tilefni. Það er léttir að geta grátið af ákveðnum ástæðum og yfir höfuð getur það skipt töluverðu máli fyrir vellíðan okkar og hamingju að gráta þegar við höfum beinlínis þörf fyrir viðlíka útrás. Það er fráleitt að halda aftur að sér á þessum vettvangi ef innra líf okkar og líðan segir að þörfin sé orðin mikil.Best er að sættast á það að við erum þannig byggð andlega að hvort sem er á stundum sigra eða ósigra geta tárapokar okkar farið af stað. Ótti við það að brynna músum af innri þörf er afleitur því það er varhugavert að fjötra og bæla tilfinningar sínar og þörf fyrir létti og útrás með ómannúðlegum aðferðum. Ágætt er að hafa í huga að það sem okkur er eðlilegt og gerir engum mein er eðlilegt að gefa líf svo fremur sem við höfum þörf fyrir það og getum ekki án þess verið.Grátur er því eitt af því sem manninum er eðlilegt að láta eftir sér og enginn ætti að fyrirvara sig fyrir slíka útrás séu hún einlæg og tilkomin af ástæðu og innri þörf. Hvers kyns missir og hafnanir geta valdi því að við erum með grátstafina í kverkunum.Það er ekkert fengið við það sjónarmið okkar margra að það að gráta sé veikleikamerki og vísbending um roluskap og óþarfa viðkvæmni. Grátur segir ekkert til um það hvort við erum viðkvæm eða sterk. Útgrátin einstaklingur getur verið hetja við flestar að­­stæður en hefur jafnt sem áður þörf fyrir það að láta eftir sér að vatna músum af tilefnum. Hyggilegt er að bæla ekki og hefta þær tilfinningalegu flóðgáttir sem þurfa að fá að hreyfast í innra lífi okkar ótruflaðar af fordómum og fyrirfram ákvörðuðum sjónarmiðum. Allt líf er á hreyfingu og þar er innra líf okkar engin undantekning. Ef að við erum óþarflega fjötruð af áliti annarra á því hvernig við bregðumst við á stundum sigra eða ósigra þá erum við að vinna gegn því sem okkur er hollt og nauðsyn­legt. Við ættum því að gráta eins oft og við hreinlega höfum þörf fyrir það og á meðan við finnum að það léttir á áhyggjum okkar og harmi við þannig útrás. Höfnum þeim sjónarmiðum sem ýta undir tilhneigingu til að fela það sem við þurfum á að halda en þorum ekki að gefa líf nálægt öðrum. Grátum ef við höfum þörf fyrir það án eftir­trega eða skömmustutilfinningar en látum þann klökkva missa sín sem er ósannur og þvingar aðra til þess að vorkenna okkur á vitlausum stöðum. Höfnum jafnframt þeim klökkva sem er notaður eins og stjórntæki á aðra því hann er siðlaus og neilægur auk þess að vera vansæmandi.
+++
HÖF.JRK JÓNA RÚNA Á MANNLEGUM NÓTUM
MANNGÆSKA ÁMN23494.N6o
Eins og við vitum er eðli okkar mannanna mismunandi og eitt af því sem prýðir einstaka mann er manngæska. Það er vitanlega enginn vandi að vera slæmur, en það getur verið þó nokkuð flókið og fyrirhafnarmikið að vera góðgjarn. Hjartagæska kemur meðal annars fram í því að vilja öðrum vel, við allar aðstæður. Gæska í öllum myndum telst upp­byggi­­legur andlegur aflvaki, sem ætti að efla öll jákvæð og heilbrigð samskipti. Það er mikilvægt að vera öðrum góður og ekkert launungamál, að við sem þannig erum innstillt andlega, finnum fyrir vellíðan og friði í samskiptum við aðra. Líknarlundin telst nefnilega mannkær og óeigingjörn atferlisstefna sem finnur venjulega sinn vitjunartíma, okkur og öðrum til blessunar. Veglyndi getur verið margs konar, en telst þó fyrst og fremst tengjast kærleikshvetjandi lífsviðhorfum. Við verðum sem betur fer flest til þess fyrr eða síðar, að rækta sjálf upp í innra lífi okkar og hlú að þeim eðlisþáttum sem okkur þykja eftir­sóknar­verðir til ráðstöfunar. Góðsemi verður ekki til fyrir tilviljun eða af sjálfum sér.Það þarf nefnilega að rækta hana og efla eins og annað. Hún fær þó sennilega frekar líf í hugskoti okkar og athöfnum, ef við skiljum mögulegan tilgang hennar og teljum hana eftirsóknarverðan aflvaka og mikilvægan í samskiptum. Það verður enginn veraldlega ríkur af því einu, að ausa aðra kærleika, en viðkomandi eignast þess í stað hugþýðan og hamingju­ríkan innri auð, sem hvorki ryð né mölur fær grandað. Rétt er ef við erum ósátt við aðra, að reyna eftir megni að hugsa fremur jákvætt en neikvætt til viðkomandi. Það er rétt að milda vísvitandi neikvæða afstöðu okkar til þeirra, sem við eigum í erjum við og þá helst með heppilegu góðgjörnu hugarþeli. Ástúð getur aldrei misst marks, þó skilyrði einstaka fólks til að meðtaka hana séu óviðunandi. Það, að verða mannkær, hlýtur að vera eftirsóknarvert keppi­kefli fyrir þá, sem vilja efla gæskuna í sjálfum sér og öðrum. Við vitum það að það er engin vandi að vera góður við þann sem er elsku­legur og viðmótsþýður. Aftur á móti þarf heilbrigða andlega lífssýn til að sætta sig við og hlú að þeim sem eru óbilgjarnir og neikvæðir. Göfgi og manngæska ættu því að auka líkur á fullkomnari samskiptum, enda ýtir þannig afstaða okkar sjálfra undir það besta sem innra með okkur býr. Við skulum fremur byggja upp og rækta hyggilega það andlega atferli í samskiptum, sem er gæskuríkt og göfugt, en það sem tengist andlegum nöturleika og annarri álíka innri ógerð. Manngæskan tengist heill­andi og hamingju­hvetjandi lífsstíl. Hún eflir okkur sem góðar manneskjur og þess vegna er þess virði að rækta hana upp í innra lífi okkar, sé hún af skornum sammti. Það er örugglega mikil­vægt að verða mannkær og verða þess megnugur að ylja öðrum og þurfandi, af mannúðlegri mýkt og andlegri reisn.
+++

...

HÖF:JÓNA RÚNA
FRIÐUR
Það skiptir okkur flest máli að finna til kyrrðar og jafnvægis í innri sem ytri aðstæðum okkar. Ef að við erum þess megnug að halda sálarró okkar og stillingu við sem flestar aðstæður eigum við auðveldara með að takast á við lífið og tilveruna. Við kaupum okkur ekki frið og sálarró. Við verðum að vinna fyrir þannig líðan með jákvæðu hugarfari og miklum viljastyrk.Þegar á móti blæs er nauðsynlegt að hafa löngun til þess að takast á við það sem okkur þykir örðugt ásamt því að óska og vilja sigrast á þrengingunum.Undir óhóflegu álagi er freisting að missa stjórn á geði sínu og hátterni.Slík viðbrögð gera okkur friðlítil og ókyrr.Við truflum jafnframt aðra með vanlíðan okkar og óyndi.Best er í friðarmálum að við virðum þörf hvers annars fyrir kyrrð og spekt hvort sem er í góðum eða slæmum aðstæðum.Þau okkar sem eru sífellt í ham útaf nánast engu skapa spennu ókyrrðar og vandræða í kringumaðstæðum sínum. Ágætt er að við leggjum áherslu á að temja okkur sem besta og mesta stillingu við sem flestar aðstæður. Næði er af hinu góða og það er þess virði að rækta það.Staðreyndin er að öllu venjulegu lífi fylgir erill og ákveðinn ófriður. Einmitt þess vegna er gott ef að við ætlum okkur á hverjum degi einhverjar þær stundir friðar sem byggja okkur upp og gera okkur hæfari til þess að takast á við það sem hver dagur krefst af okkur.Hyggilegt er að hafa í huga að of mikið félagslegt áreiti er lamandi og rífur niður góð tengsl á milli fólks.Þeir samfélagslegu straumar sem ýta undir ófrið og spennu eru þegar til lengri tíma er litið óæskilegir og leiða ekkert gott af sér. Makindi eru afslappandi og nauðsynleg þeim okkar sem telja það skipta máli að geta fundið til innri friðsældar og hvíldar.Ef að við spennum veraldlega bogann of hátt og ætlum okkur of mikið á of stuttum tíma er hætt við því að taugarnar þenjist og hugsunin riðlist í átt til ókyrrðar og óyndis einhvers konar. Þegar við lítum yfir líf okkar og íhugum þær stundir sem hafa verið friðsamlegar og rólegar þá minnumst við þeirra flest með söknuði og eftirsjá. Lífið er ekki svo flókið eða langt yfirleitt að það sé rétt­lætanlegt að við vinnum gegn friði í innra lífi okkar og þeirra sem okkur eru hjartfólgnir og kærir. Þrá okkar margra eftir tilgangslitlum og óþörfum hlutum getur ef við gáum ekki að okkur af og til leitt okkur á veg ókyrrðar og ósættis. Leit að friði fyrir utan okkur sjálf er ekki leit eftir ró og spekt. Við verðum að leita róta kyrrðar í innra lífi okkar sjálfra og reyna að rækta rósemd út frá því sjónarmiði. Á hinn bóginn er ekki víst að okkur auðnist það alltaf og síst ef að við erum ekki meðvituð um gildi og jálægan áhrifamátt friðsemdar.Höfnum þeirri vanspekt sem vinnur gegn andlegum þáttum tilveru okkar en eflum eftir föngum frið og ró við alla aðstæður.

+++
Höf. Jona Runa FRJÁLSLYNDI

Það er óhætt að segja að við séu mismunandi umburðarlynd gagnvart mönnum og málefnum. Það er auðvitað mikið í það varið að við séum hleypidómalítil og frjálsleg í afstöðu okkar til þess sem við tökumst á við hverju sinni. Frjáls­lyndi er sá eiginleiki okkar kallaður, sem liggur m.a. í því að við skoðum, metum og skilgreinum það sem við kynnumst og verðum fyrir af víðsýni, skilningi og fordómaleysi. Miklir og erfiðir árekstra geta skapast í samskiptum okkar hvert við annað, ef við erum þröngsýn og fordómafull í hugsun og athöfnum. Auðvitað erum við ekki alltaf sammála um tilgang og nauðsyn þess sem við erum að kljást við hverju sinni, en það hlýtur þó að vera mikill og góður kostur að kunna að skoða af athygli og frjáls­leika sjónarmið annarra og reyna að umbera þau eftir atvikum. Við eigum ekki að vera of fljót að fella fyrirfram þröngsýna og miður frjáls­lynda dóma um það sem við stöndum frammi fyrir að vega og meta og mynda okkur skoðun á ef þannig vill til. Ákveðið hispursleysi í tjáskiptum er því af hinu góða, sökum þess m.a.,að það skapar oft forsendugrundvöll skilnings í samskiptum sem er heppilegur, ein­lægur og lítt fjötrandi. Sökum þess hve gjörn við getum verið á að fella dóma og slá ákveðnum lítt ígrunduðum skoðunum fram um menn og málefni, án þess að hafa þekkingu á viðkomandi,þá er ágætt regla að hafa það í huga, að við getum ekki metið réttlátlega það sem við höfum ekki þekkingu á og við sjáum ekki sýnilegan tilgang í, nema þá að hafa fyrir því að kynna okkur það kirfi­lega. Fordóma­full afstaða kemur nefnilega fremur fram hjá okkur gagnvart því sem við þekkjum ekki og við höfum haft lítil tækifæri til að nálgast og kynnast af sanngirni og umburðarlyndi. Hún kemur síður fram í því sem okkur er hugleikið og við höfum af eigin raun kynnst þokkaleg vel. Við getum auðvitað ekki tekið afstöðu til manna og málefna, nema við höfum lagt okkur eftir því að kynna okkur hvernig málum annarra er í raun háttað. Við lifum í heimi sem er margbreytilega skreyttur t.d.mannverum, sem eiga sér ólíka forsögu og menningu og eiga jafnvel fátt sameigin­legt annað en það að vera menn. Við getum ekki nálgast viðhorf og verk annarra af sanngirni, nema að við séum hleypidómalaus og meðvituð um mögulegt mikilvægi þess sem við höfum ekki reynt sjálf.Það er því mikill ljóður á samskiptum okkar hvert við annað, þegar við venjum okkur á að taka neikvæða afstöðu fyrir­fram gagnvart því sem við getu ekki skil­greint í við­horfum anna,rra, nema þá með því að kynnast því af eigin raun. Best er því, að við séum hleypidóma­laus þegar við tökumst á við þann veruleika sem öðrum eru kær, en okkur ókunnugur. Það er því ágætt að við venjum okkur á að nálgast menn og mál­efni af for­dómaleysi í stað þess að vera öðrum örðug án skiljanlegs tilgangs.JRK
+++

Takmarkað sjálfsálit

"Svar til þín Sorgmædd"
Kæra
Jóna Rúna!

Þar sem ég hef heyrt mjög góða hluti um þig, þá ákvað ég að skrifa þér þetta bréf og veit að þú lítur á bréf þetta sem algjört trúnaðarmál. Ég kynntist kærasta mínum fyrir þó nokkru og varð reyndar ófrísk skömmu seinna. Hann var þeirrar skoðunar að mitt væri að ákveða um afdrif barnsins. Þar sem ég er ekki tekjuhá og á leið í framhaldsnám erlendis, virtust allir þeir sem ég ráðfæri mig við vissir um, að besta lausnin væri fóstureyðing eða einfaldlega að gefa barnið, þar sem ósennilegt væri að ég gæti framfleytt því við þær aðstæður, sem ég bý og hann reyndar líka sem námsmaður. Ég þráði að halda barninu en óttaðist að enda kannski á bónbjargarstyrk hjá ríkinu. Það var fólk í fjölskyldum okkar beggja, sem bauðst til að taka barnið, ef úr fæðingu þess yrði, en ekki virtist koma til greina að við gerðum það sjálf. Ég var ráðvillt og fór í fóstureyðingu, en hef séð óendanlega mikið eftir því og liðið mjög illa. Ég er þunglynd á köflum og frekar uppstökk og samband mitt og kærastans er fremur stirt enda ekki undarlegt. Mér hefur fundist honum létt eftir þessi óskemmtilegu málalok, sem mér finnst satt best að segja erfitt að fyrirgefa honum. Ég er sár út í hann, fjölskyldu mína, sem hefðu frekar átt að styðja þá hugmynd að ég héldi barninu, en mest sárnar mig þó við sjálfa mig fyrir að hafa framkvæmt þetta neyðarúrræði. Ég vildi gjarnan slíta sambandinu við kærastan, en það sem stöðvar þann vilja minn er einfaldlega ótti við að finna engan annan til að vera með og verða kannski ein. Meiningin er að við förum saman út en málið er bara að okkur kemur alls ekki vel saman lengur. Að námi loknu verð ég mjög nálægt þrítugu og vildi þá helst vera búin að eignast eigin fjölskyldu. Samband mitt við kærasta minn minnir mig stöðugt á þetta ólánsatvik og engu líkara en fjölskyldur okkar beggja reikni með að þetta samband endist hjá okkur og ekki síst þar sem meiningin er að halda saman utan til náms. Ég yrði innilega þakklát ef þú gætir ráðlagt mér eitthvað og svar þitt kannski hjálpað mér til að verða sáttari við sjálfa mig og líf mitt. Vonandi séðu þér fært að svar þessu bréfi þó ég reikni ekki með neinni "patentlausn". Með fyrirfram þökk og óskum um áframhaldandi gæfuríkt starf. Kær kveðja Sorgmædd Kæra Sorgmædd!Þakka þér innilega fyrir uppörvunarorð þín og annan skilning á verkum mínum. Ég bæði breytti bréfinu og stytti það og sé ekki að neinn þér kunnugur ætti að getað rakið slóð þess til þín og ekki síst vegna þeirra hryggilegu staðreyndar, að saga þín er líka saga ótrúlega margra ungra stúlkna sem lifa einmitt í dag. Með einlægni þinni og hreinskilni við mig gerir þú mér mun auðveldar með að koma með mögulegar ábend­ingar þér til handa. Við styðjumst í svörunum við innsæi mitt og hyggjuvit, auk þess sem ég styðst til samanburðar lítillega við skriftina þína, sem er frekar grunnhyggin leið en ágæt þó eftir atvikum. Ákvarðanir og afleiðingar þeirraEf við elskuleg reynum til að byrja með að íhuga hvað veldur því, að við förum eftir ákvörðunum annarra okkur til handa í viðkvæmum málum, sem varða framtíð okkar, en ekki eigin vilja, sem að sjálfsögðu væri það eðlilega. Ef við erum með lítið sjálfstraust og alrangt sjálfsmat, erum við gjörn á að bera undir fleiri manns, það sem við þurfum að taka ákvarðanir um, en erum raunverulega hrædd við að bera ábyrgð á og óttumst líka að kunni að verða okkur til tjóns, ef við styðjum einungis við okkar eigin dómgreind, sem við hreinlega treystum ekki. Við veljum frekar að styðjast við dómgreind þeirra, sem við höldum og trúum að vilji okkur vel og sjái auðveldar hvað okkur hentar, en við sjálf. Í bland við það sem við höldum stundum við þessar kringumstæður, að viðkomandi séu á allan hátt snjallari en við sjálf, ekki bara í ákvarðanatökum, heldur á öllum öðrum sviðum líka. ­ Vanmat á sérÞessi afstaða annars vegar til sjálfs síns skynsemi og hins til mögulegra skynsemi annarra, er oftast afleið­ing af því sem áður sagði þ.e. vanmats á sjálfum sér. Einmitt þetta er ekki ósvipað því t.d. sem þú gerðir hvað varðaði það, að láta eyða barni því sem þú gekkst með. Á þeim tíma varstu hrædd, háð, og vonsvikin vegna þess, að meining þín var að mennta þig áfram, en ekki að lenda í einhvers konar basli. Þér liði örugglega betur núna, ef þú hefðir einungs tekið þessa afdrífaríku ákvörðun sjálf, en ekki í samvinnu við aðra, þó vissulega sé erfitt að sanna eða fullyrða, slíkt. Inni byrgð reiði getur valdið þunglyndiÍ dag líður þér ömurlega og finnur til mikils pirrings í garð, annars vegar kærasta þíns og hins vegar fjölskyldna ykkar, auk þess að vera miður þín vegna eigin breytni. Af þessum ástæðum er athugandi fyrir þig, hvort þú átt ekki hreinlega að leita stuðn­ings t.d. sálfræðings eða geðlæknis, sem eru sér­fróðir eru einmitt í líðan sem þessari og mögulegum afleiðinga hennar, sem meðal annars eru ekkert óáþekk því sem þú einmitt talar um, eins og það að ásaka sjálfa sig með öllum þeim innri kvölum sem því fylgja. Þú ert sennilega mjög reið, án þess að gera þér fulla grein fyrir því út í kærasta þinn og finnst hann sennilega fremur lítilsigldur sem persóna og getur því engan veginn fellt þig við hann, sem er í þessari stöðu ofureðli­legt. Hvað snertir aftur á móti fjöl­skyldur ykkar beggja, er ekki ósennilegt að í garð þeirra sért þú öskureið líka. Eins og þú bendir á, af hverju bentu þær ykkur ekki á mögulega ábyrgð ykkar á að ala önn fyrir nýfædda barninu fremur en að benda á lausn sem lá í áðurnefndri framkvæmd þ.e. fóstur­eyðing­unni. Allar þessar ástæður framkalla ofsafengna reiði, sem virðist snúa inná við og valda þessu tíma­bundna þunglyndi, sem þú finnur fyrir og ættir að leita hjálpar við hjá þeim, sem sérhæft hafa sig í lækningu þess og meðhöndlun eins og áður t.d. geðlæknar og sálfræðingar. Að axla ábyrgðHvað varðar það að þú getir dregið úr ábyrgð ykkar tveggja á framkvæmdinni með því að benda á að fjö­lskyldur ykkar hefðu átt að örva ykkur, til að horfast í augu við vandann og greiða úr honum á annan hátt og þá kannski með því að eignast barnið og ala það upp. Þessu er erfitt að svara á annan hátt en þann, að þið eruð fullorðið fólk, sem á ekki að þurfa að hugsa fyrir eða taka ábyrgða af eða á ef við miðum við það eðlilega. Það er því hyggilegast að láta ekki þannig rang­hugmyndir eitra hug sinn og afstöðu til fram­kvæmdar­innar. Betra væri að reyna að vinna sig frá þannig niðurbrjótandi hugsunum og minna sjálfa sig á, að það sem hefur verið framkvæmt verður ekki aftur tekið, hvað sem öllu ranglæti áhrærir.Guð fyrirgefurÞú iðrast þessarar fram­kvæmdar og það segir, að ef þú stæðir frammi fyrir sömu mögulegu ákvörðun í dag, myndi niðurstaða fram­kvæmda þinna verða allt önnur og líkari því, sem upplag þitt bendir til og það verður þú að sjá og skilja, því það beinir hugsun þinni inná betri og jákvæðari braut fyrir sjálfa þig og framtíð þína. Biddu því góðan Guð um að fyrirgefa þér þennan misskilning og hann gerir það, en jafnframt vertu sjálf fús til að fyrirgefa þér þann þroskaskort, sem lá í augljósu vanmati sjálfrar þín á eigin persónu og því fór sem fór. Stundum er maður ósáttur við gerðan hlut og óskar þess að hafa valið öðruvísi en vel getur verið að þessi ákvörðun hafi verið rétt fyrir þig á þessum tíma og ef til vill þér fyrir bestu þó svo að þér finnist það ekki núna. Þú hefur ekki leyfi andlega séð, til að eyðileggja líf þitt með rangri og óskynsamlegri afstöðu til sjálfrar þín, sem er mikil freisting að gefa líf, einmitt á svona viðkvæmu augna­bliki í lífs­göngu þinni eins og elskuleg þetta tímabil er, vegna þess sem á undan er gengið. Innsæi og hyggjuvitEf við að lokum skoðum manngerðina í gegnum innsæi mitt og hyggjuvit, ásamt því að nota tákn skriftar­innar til samanburðar, er eitt og annað, sem gæti komið fram þó ekki feli það í sér neina lausn fremur viðmið­unnar atriði, sem gott getur verið að hafa til hlið­sjónar á þessum tímamótum. Þú ert á margan hátt virðist vera á miklum tímamótum og mjög sennilegt að framundan sé, um það bil sjö ára vinnu og lærdóms tímabil. Þú virðist viðkvæm og sennilega óörugg, sem veldur því að þér vex í augum eins og þú virðist óttast nokkuð að vera ein og yfirgefin. Af þessum ástæðum heldur þú því dauðahaldi í tengsl, sem raunverulega eru löngu búin. Þarna á ég við samband þitt við kærasta þinn. Þetta er óþarfa ótti, því þú hefur að mér sýnist ágæt skilyrði, til að bjarga þér á eigin vegum, ef þú bara þorir og ýtir gömlum grýlum frá. Þú ert mjög víðsýn og virðist liggja ákaflega vel vitsmunalega, sem ætti að auðvelda þér frekari menntunarmöguleika, sem þú reyndar hefur hug á. Skap þitt er miklu stærra og þyngra held ég, en þú í fljótu bragði virðist gera þér grein fyrir og þess vegna mjög slæmt ef það fer inn eins og núna, en ekki út. Tilfinningalega ertu trygg og fremur þung og sein til dýpri tengsla, sem þýðir, að þó þú hrífist auðveld­lega, er langur aðdragandi að raunverulegri tengsla­myndun. Það er mikil stemmning í þér og þú virðist nokkur óhemja, þegar um er að ræða að fá skýringar og svör, ef þú festist í einhverri hugsun. Það er sennilega kostur fyrir þig, að hafa sem mesta til­breytingu í tengslum við þau störf, sem þú kýst að vinna í framtíðinni, ásamt möguleikum á að eiga frum­kvæði, í flestum framkvæmdum þeim tengdum. Þú virðist skipulögð, en ert líka nokkuð kærulaus og eftir­gefanleg við sjálfa þig, ef þannig stendur á. Áhugasvið þín gætu verið mörg og eiga eftir að breytast, á næsta tímabili í lífi þínu þ.e.s. á milli 3o og 4o ára. Eitt og annað getur verið að gerjast í þér á nákvæmlega sama tíma, en þrátt fyrir það áttu auðvelt með að halda þig við það, sem þér er hug­leiknast í raun og veru, þó þú kunnir að fara króka­leiðir af því. Sjálfstraust verður þú að efla með sjálfri þér og meiri trú á eigin getu, ásamt því að lifa ekki í því liðna, það dregur þig niður eins og gefur að skilja. Þú virðist listræn og mannleg og það eru ágætir kostir þegar til lengri tíma er litið. Sem sagt elskuleg þér eru flestir vegir færir hvað varðar augljósa hæfileika, en ættir að þiggja þann stuðning sem einhvers konar sérfræðingur í heil­brigðis­kerfinu gæti veitt þér á næstu viku, þó ekki væri nema til að flýta fyrir eigin velferð, sem verður að teljast mikilvægt.Eða eins og þunglynda stelpa sagði eitt sinn, þegar henni fannst öll sund hafa lokast sér við vini sína." Elskurnar mínar má ég biðja um eitt gott þung­lyndiskast, fremur en eilíft myrkur og hana nú"Guð gefi þér skjótan bata á augljósum, en tímabundnum vanda þínum með góðra manna stuðningi og sjálfs þíns trú og vilja. Með vinsemd Jóna Rúna +++
HöfJrk
Slæmur hugur óheppilegur "
Órétti beitt
Það vill þannig til að mér hafa borist mörg svipuð bréf á liðnum mánuðum frá fólki sem allt spyr hvort slæmur hugur til annarrar manneskju geti reynst þeim sem fyrir verður fjötur um fót eða jafnvel skaðlegur. Af þessum ástæðum leggjum við að þessu sinni útaf þessum aragrúa fyrirspurna og grípum niður í einu bréfanna sem í sjálfu sér er mjög táknrænt fyrir flest hinna. Kona rúmlega tvítug sem kallar sig Rós segist hafa verið beitt órétti. Hún var svipt vinnu fyrirvaralítið og fylltist mikilli heift út í þann sem það gerði, það er að segja fyrirverandi vinnuveitanda sinn."Sannleikur uppsagnar­innar séð frá mér", segir Rós "liggur í því að hann vildi nota mig sem konu og ég hafnaði því náttúrulega þar sem hann hvorki höfðaði til mín né hentaði minni persónu á nokkurn máta. Eins og ég segi þá fylltist ég heift út í hann og hugsaði jafnvel hvernig ég gæti hefnt mín á honum svo hann fengi að finna jafn mikið til og ég gerði þegar ég stóð uppi atvinnulaus og beygð af hans völdum. Skömmu síðar hvort sem það er tilviljun eða ekki gerist það að viðkomandi lendir í bílslysi og skaðast þannig að hann er í hjólastól núna." Heift og neikvæðar hugsanirRós segist hafa verið gripin mikilli sektarkennd í kjölfar þessa atburðar og spyr hvort það geti hugsast að heift hennar út í viðkomandi geti hafa valdið því að þessi átakanlegi atburður átti sér stað í lífi mannsins. Hún veltir líka fyrir sé hvort það geti verið samband á milli þess hvað gerist í lífi þeirra sem ganga á rétt hennar og hugsanlega hugsana hennar. "Engu líkara", segir Rós " er en ef mér er gert eitthvað neikvætt sem mér sárnar verulega enn þá verði sá sem sárindunum veldur innra með mér fyrir einhverjum skakkaföllum eða leiðindum".Eins spyr Rós og er þungt í henni enda er hún áhyggjufull. "Getur það verið tilfellið að hugsanir okkar séu einhvers konar óbeisluð orka sem leysist úr læðingi af ýmsum ástæðum og hefur þá ákveðin áhrif hvort sem er til góðs eða ills?" Sem sagt áhyggjur Rósar eru samnefnarar fyrir áhyggjur fjölda fólks sem hefur skrifað mér og borið undir mig svipaðar vangaveltur. Rós þakkar mér fyrir fyrirfram og óskar bæði mér og mínum Guðs blessunar sem ég vil þakka henni sérstaklega fyrir og vona að hún verði einhvers vísari eftir að ég hef svarað henni. Auðvitað nota ég áfram hyggjuvit mitt, reynsluþekkingu og innsæi til að styrkja svör mín. Lögmál orsaka og afleiðingaVið lifum við lögmál sem eru ekkert síður andleg en efnisleg. Hver einast orsök hlýtur alltaf að hafa afleiðingu í för með sér hver svo sem hún verður á endanum. Þar er átt við að við getum ekki hegðað okkur hvernig sem við viljum. Allt sem við segjum eða hugsum hefur í för með sér afleiðingar sem eru ýmist góðar eða slæmar.Allt eftir því hvað það er sem við erum að "sá" til hverju sinni. Sé framkvæmd okkar neikvæð, þá kemur sem afleiðing af henni neikvæð útkoma fyrir okkur ekkert síður en þá sem fyrir verða, jafnvel þó síðar verði það sanna dæmin augljóslega.Þetta gerist vegna þess að það er eitthvað til í mannlegum reynsluheimi sem heitir lögmál orsaka og afleiðinga. Lögmál sem er svo sannarlega virkt og lifandi í okkar daglega lífi. Ljótur grikkur og kynferðislegt áreitiEf við íhugum einmitt þetta sjónarmið, þá var vinnuveitandi Rósar vegna tillitsleysis við hana að skapa henni ómælt erfiði með því að gera henni þann ljóta grikk að undirbúa ekki fyrirfram og útskýrra með aðdragandi ástæðu þess að hann kaus að segja Rós upp störfum.Jafnframt því var hann að skapa sjálfum sér vanda því hann kemst ekki hjá því að þurfa sjálfur fyrr eða síðar að horfast á einhvern máta í augu við þessa óréttmætu ráðstöfun sína á persónu Rósar. Það er mikið mál að missa atvinnu sína fyrirvaralaust og af ástæðulaus að því er virðist í fljótu bragði séð. Mér finnst aftur á móti eins og af því að Rós vildi ekki þýðast þennan einstakling kynferðislega á sínum tíma, að þá hafi viðkomandi brugðist við þeirri augljósu höfnun með þessari ósmekklegu og óvönduðu framkvæmd.Kynlífslöngunum yfirmanna á ekki að fullnægja á vinnustað, jafnvel þó það þýði að maður missi starf sitt eins og Rós ef maður neitar að taka þátt í slíku atferli yfirmanns síns. Breytt gildismatÉg lít ekki svo á að neitt samband sé á milli þess slys sem hann lenti svo í síðar og svo aftur framkomu hans við Rós. Aftur á móti stendur hann í mjög erfiðum sporum í dag sem vissulega hafa bæði svipt hann vinnunni og frekari möguleikum til að ráðskast ósæmilega með annað fólk. Slysið sem hann fór í gegnum og afleiðingar þess er ekkert sem Rós hefur vísvitandi kallað yfir hann. Slys bara koma og fara eftir atvikum og eina ráð okkar við þannig vanda er að reyna láta breyttar aðstæður og hvers kyns takmarkanir verða til þess að breyta gildismati okkar og viðhorfum. Bæði til heilbrigðis og svo aftur til þeirra efnislegu gilda sem alltof víða verða til þess að við verðum eins og tillitlausari í samskiptum okkar hvert við annað. Slys en ekki ásetningurAftur á móti má segja að í hverri þraut felist möguleikar á auknum þroska og þess vegna þurfa þannig aðstæður í sjálfum sér alls ekki að gera okkur að ófullkomnara fólki, þrátt fyrir að vera erfiðar í eðli sínu.Auðvitað er alls ekki hægt að gera Rós ábyrga fyrir því slysi sem fyrirverandi vinnuveitandi hennar fór í gegnum og þá náttúrlega alls ekki þeim afleiðingum sem fylgdu í kjölfarið. Slys verða venjulegast að veruleika eins og fyrir röð af tilviljunum, en sjaldnast vegna ásetnings annarra. Við getum reynt að fyrirbyggja þau en alls ekki alltaf komið í veg fyrir þau því miður. Þau bara verða á vegi okkar sumra og þá koma þau okkur venjulegast á óvart. Getgátur og orsakalögmálÓtrúlegt er að við dauðlegir menn og ófullkomnir séum þess megnugir nákvæmlega að segja til um hvaða afleiðingar nákvæmlega eru beinlínis afleiðing af fyrri framkvæmdum okkar.Það eru ekkert nema getgátur þegar við erum að reyna að telja okkur trú um að einmitt tiltekin atburðarrás í lífi okkar eða annarra sé afleiðing af nákvæmlega einu afmörkuðu atferli, þó það hafi í eðli sínu verið neikvæð framkvæmd sem mun sem slík fela í sér einhverja afleiðingu samkvæmt lögmáli orsaka og afleiðinga. Þrátt fyrir að svo sé þá er algjörlega ómögulegt að sanna hverjar rætur orsakarinnar eru, þó okkur þyki stundum eins og Rós og fleiri, að það megi sjá ákveðið orsakasamband á milli fyrri framkvæmda og svo aftur þeirra hluta sem eru í gangi í lífi viðkomandi þá stundina. Einmitt með tilliti til þess að hver orsök sem viðkomandi hefur gefið líf hefur sína afleiðingu góða eða slæma, allt eftir atvikum hverju sinni, þá getur eitt og annað hvarflað að viðkomandi sem mögulega gæti skýrt atburðarrás augnabliksins út fyrir honum. Hugsanir eru lifandi orkaVissulega eins og hvarflar að Rós, er óhætt að fullyrða að hugsanir okkar eru lifandi orka sem við getum í gegnum stjórntækið heila fylgt eftir með viljafestu og ásetningi. Ef við erum í hefndarhug, þá leysist neikvæð hugsanaorkan úr læðingi og hittir auðvitað einhvern fyrir. Ef við beinum henni að einni tiltekinni persónu, þá segir það sig sjálft að við eigum með því þátt í að skapa óþægindi í kringum viðkomandi, þó ekki sé verið að segja að því fylgi eitthvert tjón endilega fyrir persónuna. Alla vega eykur það ekki á vellíðan neins, ef honum eru að staðaldri sendir skaðlegir orkustraumar sem leika án vitundar viðkomandi lausum hala í kringum hann. Ef vísindamenn eru komnir það langt í rannsóknum sínum á mætti mannshugans að getað sannað að góðar hugsanir í formi kærleiksríkra bæna verið þeim sem þær þiggur ávinningur t.d. á þrauta stundum sjúkdóma, þá hljóta neikvæðar hugsanir að skila sér líka til þeirra sem þær eru ætlaðar og mögulega hafa sínar afleiðingar, þó ekki verið það svo auðveldlega sannað hverjar þær gætu orðið nákvæmlega. Niðurrif og sigursældSíðan má líka benda á, að ef við fyllum hugann af neikvæði, þá takamarkast ekki gildi slíkra hugsana bara við þann sem verið er að senda þær. Þær hafa líka og ekkert síður áhrif á höfund sinn. Þær eru í eðli sínu niðurrífandi og geta aldrei annað en haft slæma eftirmála. Aftur á móti má gefa sér það gagnstæða þegar við eflum innra með okkur jákvæðar hugsanir öðrum til handa ekkert síður en okkur sjálfum, þá hafa þær áhrif og þá auðvitað góð áhrif og eiga beinlínis þátt í að auka sigursæld þess eða þeirra sem verið er að senda þær til eins og okkar sjálfra, þó ekki sé hægt að ganga nákvæmlega úr skugga um hvernig eða hvenær. Jákvæð lífsýn og góðleikurÖll hugsun slæm eða góð hefur afleiðingu í för með sér og einmitt vegna þess er eðlilegra að temja sér sem jákvæðasta lífsýn og vera fremur góðgjörn í garð annarra en neikvæð og snúin. Við ættum aldrei að óska öðrum ills og alls ekki þó viðkomandi hafi brotið af sér við okkur. Það er ekki okkar hlutverk að dæma aðra. Ekki einu sinni óvildarmenn okkar. Þeir dæma sig sjálfir með röngum framkvæmdum sínum og verða fyrr eða síðar að taka öllum afleiðingum af rangri breytni sinni hvort sem er. Þannig virka þessi lögmál sem áður var sagt frá. Þessi sérkennilegu andlegu lögmál orsaka og afleiðinga þeirra. Vonbrigði og óréttlætiÉg hvet því Rós og aðra lesendur sem hafa skrifað mér um andúð sína á óvildarmönnum sínu að beina hugsunum sínum séu þær neikvæðar í jákvæðar áttir og snúa sér að sjálfs síns jákvæðri uppbyggingu eftir þau vonbrigði og óréttlæti sem kann af annarra völdum að hafa dunið yfir þá. Það koma ekki allir dagar í einu en þeir koma hver á eftir öðrum. Þess vegna má segja, að þó erfitt sé að kyngja og sætta sig við ódrengilega framkomu annarra að ósekju í manns garð, þá sé sterkur varnarleikur að forðast alla heift út í skaðvaldinn og láta einfaldlega lífið sjálft kenna viðkomandi að það getur engin komist upp með það til lengdar að fótum troða rétt annarra, án þess að það hitt óþyrmilega gerandann fyrir fyrr eða síðar. Hvernig nákvæmlega varðar okkur ekkert um, enda enginn kominn til með að segja nákvæmlega til um við hvaða aðstæður endanlegt uppgjör verður nema Forsjónin sjálf. Öll afstaða önnur í svona málum er óheppileg og eitrar manngildi okkar en göfgar það ekki. Eða eins og bitra stelpan sagði einu sinni mjög reið."Elskurnar mínar ég hefni mín aldrei vegna þess að amma sagði mér þegar ég var tveggja ára að Guð launaði fyrir Hrafninn og þar við situr.Hann veit allt, sér allt og lætur engum líðast að fótum troða sín minnstu börn, án þess að verja þau á sinn hátt. Svona hugsaði amma og svona hugsa ég náttúrlega. Amen eftir efninu." Með vinsemd Jóna Rúna

Höf jrk ÁST
Sett á Bloggið vegna örfárra áskorann.
Við getum ekki neitað því, að ástin í ótal myndum á mikil ítök í öllum okkar samskiptum.Við elskum flest börnin okkar og maka og þá aðra,sem tengjast okkur nánum böndum. Hætt er við, að okkur þætti lítið í lífið varið, ef við hefðum ekki tækifæri til að kynnast þeirri ást, sem er persónu­leg og nálæg. Öll höfum við þörf fyrir að elska og vera elskuð á einlægan og viðfelldinn máta.Það er því mikil­vægt,að við eflum með okkur ástina til þeirra sem okkur eru kærir. Best er, að við látum ekkert tækifæri ónotað til að sýna okkar nánustu ástúð og kærleika. Skortur á elsku og vináttu gerir okkur fátæk sem mann­eskjur. Það er því áríðandi fyrir okkur, að þjálfa með okkur þær tilfinn­ingar, sem eru elskuríkar og nærandi fyrir okkur og þá sem eiga kost á athygli okkar og um­hyggju. Hvers kyns hugþokki og elskusemi örvar það góða í okkur og ýtir undir vilja okkar, til að göfga og hlú að því, sem er einlægt og heilbrigt í tilfinningalífi okkar og viðmóti.Við, sem erum óþarf­lega köld og fráhrindandi, verðum að gefa þeim tilfinn­ingum líf innra með okkur, sem eru uppbyggjandi og elsku­ríkar.Kærleiksvana lífssýn er aumkunarverð og fátæk­leg. Það er því viturlegt og spenn­andi, að örva vel og viturlega þær kærleikstilfinningar, sem við viljum sjá vaxa og dafna.Ágætt er,að við venjum okkur á að láta þá sem við unnum heyra og sjá, að við gerum það.Við sem,tjáum okkur af ólíkum tilefnum um ást okkar,gleðjum og örvum þá sem við elskum. Jákær hugþokki er áríðandi og hvetjandi. Hann gefur okkur öryggi og sjálfs­traust. Það er ekki nóg að láta verkin tala, við þurfum jafnframt að tala um tilfinningar okkar til hvers annars og láta það koma skýrt fram með orðum, athöfnum og snert­ingu, að við elskum þá sem okkur eru kærir. Ágætt er jafn­framt, að okkur sé vel við fólk yfirleitt og að við viljum að öllum líði sem best.Það munar um kærleiks­hvetj­andi lífsviðhorf, vegna þess að þau bæta sammannleg sam­skipti. Við,sem höfum vanið okkur á væntumþykju til annarra líður vel,vegna þess, að þeir ylstraumar kær­leika, sem við sendum frá okkur,koma til okkar aftur ósjálf­rátt í auknum kær­leika. Ástin er dýrmæt og sér­lega áríðandi sem andleg og tilfinninga­leg vaxtar og þroska for­senda, fyrir alla þá, sem þrá og vilja göfga og efla járænt innra og ytra líf sitt. Verum því óhrædd við að unna þeim sem okkur eru kærir, án þess að krefjast of mikils í nafni ástar­innar. Elskan á að vera hvetjandi og nærandi,en ekki neikær og fjötrandi.Já­kær ást er ham­ingju­­­­­örvandi,en eigingjörn ást er heftandi og neiræn. Það þarf að halda ástinni við, eins og öllum öðrum tilfinn­ingum sem eru jálægar og þroskandi.Örvum því ásthverf sjónarmið,en höfnum þeim samskiptum sem eru elsku­vana og köld.Án ástar og umhyggju er líf okkar fá­tækt og félags­­lega rýrt og örðugt.Ástin er því gulls ígildi.
JRK

þetta er prufa

Höfundur:Jona Runa kv.
Ráðríki foreldris

Kæra Jóna Rúna!
Þakka þér innilega fyrir þáttinn þinn á Aðalstöðinni
og varð eiginlega til að ég ákvað að skrifa þér. Ég
skrifaði reyndar móður minni bréf líka og barnabarni
því þar eru hlutir að gerast sem mér falla ekki. Þetta
barnabarn mitt er unglingur, sem hefur töluvert skap
og er reyndar uppá kannt við eitt barna minna sem marg
oft hefur reynst að friðmælast, en ekkert gengið. Af
þessum ástæðum ákvað ég að reyna að tala á milli
þeirra, ef vera kynni að það auðveldaði leið að
sáttum. Hitt bréfið skrifaði ég aldraðri móður minni, sem því
miður hefur ekki alltaf haft lag á að halda friðinn.
Ég held að ég hafi eins og ég sagði áðan vegna áhrifa
frá þér ákveðið þetta, eftir að ég hlustaði á þáttinn
þinn. Móðir mín hefur sýnt mér óvinskap og reyndar
líka öllum systkinum mínum líka. Það hefur verið undir
hælinn lagt hvernig hún hefur tekið okkur í gegnum
tíðina. Við erum öll fólk, sem er löngu komið yfir
miðjan aldur samt reynir hún enn að siðar okkur til,
og gerir okkur nánast ókleift að umgangast sig meðendalausum aðfinnslum og segir okkur jafnframt til, ef
henni sýnist svo. Þetta hefur gert það að verkum að
systkini mín forðast hana frekar en hitt. Eftir að ég varð ekkja fyrir ekki löngu hefur samband okkar versnað að mun og hún á flestan hátt orðið mun
leiðinlegri við mig. Ef satt skal segja, hef ég alltaf
reynt að þóknast henni og hafa áhrif á að systkini mín
reyndu að umbera hana. Hún á vitanlega marga ágæta
kosti og er jú móðir okkar. Eftir að breytingar urðu í
mínu lífi við fráfall eiginmannsins er ég í sárum og
get miklu ver en áður sætt mig við þetta virðingar­leysi hennar og ónærgætni okkur við börn sín, sem erum
þó besta fólk. Hún ól okkur upp að mestu ein og ég hafði alltaf mikla
ábyrgðarkennd gagnvart henni, þó hún ræddi oft
niðrandi um föðurfólk mitt. Til skýringar, ef það
hefur eitthvert gildi var hún sjálf umkomulaust barn.
Við systkinin áttum þrátt fyrir þetta sem áður er sagt
góð uppvaxtarár og hjónaband mitt var líka gott þó
erfið væru árin stundum. Eftir ástvinamissi er maður eitthvað svo viðkvæmur og
þarf á vinum að halda, en það er eins og þeir hverfi
frá við þessar breytingar og maður sjálfur er eitthvað
svo ónýtur við að hafa samband sjálfur. Hefur sig bara
einhvern vegin ekki í það. Vonandi kemur ekki að sök,þó bréfið sé frekar sundurlaust, en málið er bara að
mig langar svo að reyna að fá aukin skilning á þessu,
sem veldur mér hugarangri, ef hægt væri. ég væri
þakklát fyrir þínar ábendingar. Kæra Jóna ég óska þér
alls hins besta og óska þér gæfu líka.

Kæra Kona.
Mikið var yndislegt að fá þetta fallega
skrifaða og skynsamlega bréf frá þér og hvatningu þá
sem kemur fram í áhuga þínum á þáttunum mínum í
útvarpinu. Umfjöllunarefnið áhugavert og því miður
alltof algengt að ofríki annars foreldris sé okkur
börnunum fjötur um fót, þó furðulegt megi virðast. Við
reynum elskuleg að skoða þetta viðkvæma ástand eftir
atvikum, með innsæi mínu og kannski skoða ég lítillega
skriftina og táknin sem í henni, sem stundum eru
nokkuð upplýsandi, þá verður að viðurkennast, að
innsæi mitt er öllu nákvæmara.

Ábyrgðarfull æska
Það er því miður oft svo á uppvaxtarárum okkar, að þær
undarlegu aðstæður skapast, að börnin ganga hreinlega
foreldrum sínum í foreldris stað og af þeim ástæðum
geta ekki fyllilega notið æsku sinnar. Þegar við
börnin höfum tilfinningu þess, að við þurfum að passa
mömmu og vernda um og of er veruleg hætta á einhvers
konar misþroska, sem verulega erfitt getur reynst að
laga, nema þá kannski seint og síðar meir. Uppeldi móður þinnar kæra kona var tilfinningalega brenglað, vegna þess að hún naut ekki þess kærleika og
umhyggju sem öllum börnum er nauðsynlegt að upplifa og
skynja í æsku. Þegar svo hún eignast ykkur og lendir
svo í þeirri aðstöðu að þurfa að bera ábyrgð á ykkur
ein eftir viðskilnað við föður þinn er hætt við að
hana hafi skort þá mýkt sem til þurfti. Hún hafði
sjálf farið varhluta af slíkri einstaklings umhyggju í
sínu umkomuleysi í uppvextinum. Þannig uppeldi
byggist fyrst og fremst upp á því, að lifa erfiðar
aðstæður af án tilfinningalegrar útrásar. Þannig hefur hún sennilega herst um og of í vilja, þannig að hann hefur verið hennar aðall og rekið hana
áfram á erfiðleikaaugnablikum þannig, að hún hefur
ekki látið ástandið grípa sig tilfinningalega, heldur
bitið á jaxlinn eins og hún hefur sennilega orðið
nokkuð lagin við í uppvextinum og af þeim ástæðum
lifað af tiltölulega sterk uppvaxtarár ykkar.

Viðurkenning ekki nauðsynleg
Þarna kemur hennar ábyrg á sjálfri sér henni í koll
gagnvart ykkur í æsku, vegna þess að hennar sjónarmið
hefur verið fremur að láta ykkur ekki skorta föt, mat
eða húsaskjól.Þetta skynjar þú sem hörku, sem þú strax
sem barn reynir að milda með því, að leggja þig eftir
að þóknast henni í¢ámeðvitaðri von um einhvers konartilfinningalega viðurkenningu, sem er ofur eðlilegt. Hitt er öllu raunarlegra að slíkt skuli halda áfram að
gerast, þó þú sért löngu fullorðin kona. Þú ert en
litla stúlkan sem er að reyna að mýkja mömmu sína upp
með því að horfa alfarið framhjá augljósum göllum
hennar. Þetta þýðir að ef ekki verður breyting á
verður þinn persónuleiki undir hennar ofan á og hvorug
verður betri manneskja af. Hún breytist ekki úr þessu og þú ert löngu vaxin upp úr þeim þörfum sem áður voru nauðsynlegar, svo sem ást
hennar og viðurkenning. Þú er mun færari um að sjá
sjálf hvar hentugast er fyrir þig að hvetja sjálfa þig
og veita eigin persónu bæði ást og umhyggju.

Fórnarlambs og friðarhlutverk
Þegar við íhugum þá tilhneigingu þína til að stilla
alls staðar til friðar meðal þinna nánustu, þá er ég
ansi hrædd um að það séu leifar frá brengluðu
samskiptamynstri uppvaxtarins, þar sem þú varst
friðarsinninn inn á heimilinu og langduglegust við að
auðvelda mömmu þinni að fá útrás fyrir eitt og annað
sem hrjáði hana, án þess að láta það hvarfla að þér, að
það var ekki í verkahrings barns að koma í veg fyrir
augljósa hegðunarörðuleika mömmu sinnar, heldur hennar
að reyna sjálfri að vinna sig frá þeim hefði henni
fundist nokkuð athugavert við neikvæða framkomu sína. Það sama er að gerast og endurtaka sig í formi þess, að í dag ert þú að gera óhentugar tilraunir til að
breyta skaphöfn unglings sem er í fýlu og á að vera
það þangað til að viðkomandi ákveður eitthvað annað.
Unglingur slær á móti góðum vilja barnsins þíns til
sátta og er reyndar í fullum rétti til þess, þá¢ég sé
eins viss eins og þú að viðkomandi er ekkert sáttur
við ástandi eins og það er, ef betur er að gáð. Sannleikur er sá elskuleg að við breytum ekki öðru fólki alveg sama hvað við elskum viðkomandi og eins er
með ábendingar sem við gefum öðrum sem þess hafa alls
ekki óskað þær fara inn um eitt og út um hitt því
miður. Svona erum við nánast öll og ekki að undra þó
okkur gangi stirðlega að lifa hvert annað af svo vel
fari. Hitt er svo annað mál, að þú gerðir þrátt fyrir
allt rétt að reyna að koma leiðsögn til viðkomandi, en
á móti verður þú að vera jafn sátt við að hún kunni að
missa marks vegna þess að viðkomandi er sennilega ekki
tilbúin til sátta. Miðað við það sem ég skynja í þér er mér alveg ljóst,
að þú hefur mjög mikið að gefa öðrum, en bíddu frekar
eftir að leitað sé til þín þannig færðu miklu betri
árangur þó ömurlegt sé að bíða eftir að fólki sem
maður elskar þóknist að sjá að sér á sama tíma og við
sjáum svo augljóslega hvar skórinn kreppir, eins og
þú, kæra Kona, augljóslega gerir.

Lífið er reynsluskóli
Þú hefur fundið eins og margur annar að eitt og annað
vill breytast við brottför maka af þessari jörð.
Missir sem slíkur veldur um tíma mikilli einsemd og af
þeirri tegundinni sem við erum ekki svo ýkja þjálfuð í
öllu jafna. Af þessari ástæðu er mjög eðlilegt að við
finnum mun meira fyrir því, ef svo vinirnir hverfa
hver af öðrum úr lífi okkar. Hugrekki og kjarkur dvín
eins og þú bendir réttilega á og þess vegna eigum við
kannski sjálf þátt í því¢áaðvitandi, að vinirnir verða
eins og óvissir um að þeirra nálægðar sé¢áskað.
Vináttutengsl verður að rækta og það eigum við svo
erfitt með, þegar við erum langt niðri og einmana, við
höfum fremur í því ástandi tilhneigingu til að ein­angra okkur, án þess beinlínis að það sé ásetningur.Ef við reiknum með því að lífið sé skóli og í skólanum séu ekki bara margir og misþungir bekkir heldur líka
mismunandi hæfir kennarar, auk nemanda, sem eru ólíkir
innbyrðis, þá eigum við betra með að vinna úr lífi
okkar. Þú ert að fara í dag í gegnum nýjan bekk og
við það breytast viðhorf þín og langanir, og af þeim
ástæðum gæti hent sig t.d., að þú værir meðal annars
án þess að gera þér grein fyrir því sjálf vaxin frá
mörgum þinna fyrri vina, og þess vegna forðist þú
einfaldlega að leyta þá uppi. Samt sem áður hefur þú
þörf fyrir einmitt einhvern til að tala við og jafnvel
deila sjálfri þér með og því ekki vitlaust að lítakannski í kringum þig eftir annars konar vinum en þú
hefur þekkt áður.

Andlegur þroski fylgir ekki lífaldri
Hvað varðar tengsl þín við mömmu þína má kannski segja
að með því að umbera hana sért þú öllu jafna að fara
aftur og aftur úr kannski gagnfræðaskóla í barnaskóla,
sem þú hefur lokið, og það verið þér viss þraut, af
því að þú hefur ekki áttað þig á þessu rökrænt, þó þú
skiljir það tilfinningalega og það svekki þig og gerir
þig óörugga með það nám, sem þú hefur lokið umfram
hana í skóla lífsins. Reyndu elskuleg að prófa að ætla
henni ekki meiri þroska, en hún augljóslega hefur, þá
líður þér betur. Við getum nefnilega átt mun meiri
samleið með okkur óskyldu fólki, ef út í það er farið
og er það mjög eðlilegt ef viðkomandi einstaklingar
eru á svipuðu skólastigi í þessum merkilega skóla sem
lífsins skóli óneitanlega er. Vertu því ekki að vænta skilnings á þinni persónu, þar sem þroski til að skilja þig fyrirfinnst ekki í
viðkomandi aðila. Með þessu er alls ekki verið að gera
lítið úr mögulegum kostum mömmu þinnar, þeir kunna að
vera bæði margir og merkilegir, þó hún beri ekki gæfu
til að skilja nákvæm¬lega sálargerðir barna sinna þó
öldruð sé. Láttu hana fremur sækja á þig og settu hana
sem minnst inn í hugsanir þínar og vilja til lífsins,
þannig verða vonbrigði þín mun minni í samskiptumykkar. Hún er hún og verður að fá að vera eins og hún hefur
vit til, þangað til hún ákveður eitthvað annað. Við
getum ekki heldur látið eins og það hafi ekki skipt
máli í hennar persónuleika, að hún fór mjög sennilega
á mis við allan kærleika í sínum uppvexti og það kemur
oft fram sem samskiptagalli og tilfinningalegavanhæfni
hjá þeim, sem þannig uppeldi fá. Við getum breytt
okkur sjálfum, en ekki öðrum, alveg sama hvað við erum
glögg og djúpvitur.

Innsæi og skriftin
Það er afar jákvætt að finna fyrir því sem tengist
þér, þegar ég stilli mig inná þig. Þú virðist vera
mjög jákvæð og heiðarleg í upplagi þínu. Jafnframt
ertu fremur viðkvæm og óörugg, og gæti það torveldað
þér ýmsar nauðsynlegar framkvæmdir og ákvarðanir. Mér
finnst eins og eðlislægur léttleiki liggi í dvala og
hvet þig því til að leggja þig eftir því, sem er létt
og skemmtilegt eins og léttlyndu fólki, eða í versta
falli bara horfa á gamanmyndir af og til, og þannig
gefa sjálfri þér svigrúm til að sjá spaugilegu hliðar
tilverunnar. Þú ert eins og margt hlédrægt fólk gjörn á að einangra
þig, og verður að vinna á móti þeirri tilhneigingu,
með því að ákvarða hvaða tómstundir þú vilt gera að
veruleika í lífi þínu. Þú gætir lært á píanó, farið íleirmunagerð, lært að binda inn bækur, og eitt og
annað sem tengist listum eða lagni, sem þú hefur
sýnilega nóga hæfileika til, ef þú hefðir trú á því.
Eins er greinilegt að þú hefur almenna námshæfileika
og gætir auðveldlega bætt stórlega úr þekkingu þinni,
ef þú drifir þig í einvers konar fullorðins nám eða
aðra og aðgengilega fræðslu.

Tilfinningar og skaphöfn
Skap þitt er alltof bælt og þú virðist ekki fá neins
konar útrás fyrir það. Ágætt er í þessu sambandi að
venja sig á að jafna sig tilfinningalega, ef þú finnur
að þér er misboðið og segja svo mér finnst þetta ekki
eigi að vera svona eða bara ég ætla að gera þetta og
láta liggja á milli hluta, þó einhverjum kunni að
mislíka slík breyting. Öll útivera styrkir þig og
trúlega væru reglulegir göngutúrar mjög hentugir og þá
jafnvel með einhverju ferðafélaginu. Þú fengir þar
líka tækifæri til að kynnast nýju fólki. Þegar þú ert langt niðri ættir þú að skrifa t.d. er ég nokkuð viss um, að þú átt tiltölulega auðvelt með, að
setja saman vísu og sendir mér eina við tækifæri. Þú
ert með mjög sterka trúarlega þörf og þess vegna
áhugasöm um andlega þætti tilverunnar. Góðar bækur þar
að lútandi væru kostur til skoðunar fyrir þig, eins og
samfélag við andlega leitandi fólk mundi vera.
Kirkjuferðir eða annars konar samkomur, sem eru göfgandi og andlega uppliftandi eru greinilega nauðsynlegar þér. Draumana þína ættir þú að íhuga, því á þeim kann að felast leiðsögn og uppörvun fyrir þig, ef betur er að
gáð. Þú ert mjög trygglynd, fordómalaus, en getur
verið föst í því, sem þér finnst þú hafa í hendi
þinni. Þetta getur gert þig óörugga með að kynnast því
ókunna og óvissa í tilverunni, sem er fyrir utan þann
heim, sem þú þekkir og finnst þú ráða við. Þetta ætti
að vera þér nokkuð umhugsunarefni, kæra Kona, og mér
þætti undarlegt ef þú gerðir ekki eitthvað verulega
róttækt í þínum persónu¬legu málum á næstu tveim árunum
og verðir hissa sjálf hvað vel gengur.
Eða eins og undirgefna konan sagði einu sinni í
Fjölskylduboði: ,,Eftir að ég lét ótæpilegt langlundargeð fjúka um tíma er ég miklu markvissari og léttari hið innra, þá¢ég viðurkenni að þessi afstaða mín fram­kallaði fýlu hjá þeim sem töldu sig eiga mig. Hvað um
það, ég á mig sjálf og nota hverja stund til að upp­götva hvað aukið frelsi færir mig í átt að því sem er
einhvers virði í sjálfri mér."
Guð og kærleikur hans verði sá vegvísir sem fylgir þér
á leið þinni að léttara lífi og vinamörgum tækifærum.
Með vinsemd,
Jóna Rúna

+++

Höfundur:
Jóna Rúna

Óttast höfnun
( Svar til unglingsstúkunnar Pat)

Kæra Jóna Rúna!
Ég er unglingsstúlka sem á í vandræðum, en fyrst ætla ég að byrja frá botni. Foreldrar mínir skildu þegar ég var fimm ára. Eftir að hann hvarf af heimilinu, vegna ýmisa vandræða, sem hann skapaði okkur hef ég ekki séð hann.

Sjálf er ég mjög lokuð, frekar feimin og á erfitt með að tjá mig. Reyndar fer flest í rugl þegar fólk talar við mig. Mér finnst aftur á móti mjög auðvelt að skrifa hugsanir mínar. Hef þó á tilfinn­ingunni, að þetta geti verið að lagast.

Ástæðan fyrir því að ég skrifa þér er, að ég efast um að vinkona mín, sem ég hef ekki fyrir löngu kynnst kæri sig ekki um vináttu mína. Reyndar hófust kynni okkar í gegnum sameiginleg áhugamál, þar sem hún er leiðandi, en ég ekki. Ég átti frumkvæðið af kynnum okkar sagði henni einfaldlega að ég væri einmana og hún tók mér vel í fyrstu. Nú síðan kom í ljós að faðir hennar hafði verið ósköp svipaður mínum. Vinkonan er yndisleg, kát, auk þess að vera fljót að hugsa og breyta um umræðuefni.

Eftir að ég trúði henni fyrir leyndarmáli, sem gaf vissar upplýsingar um mig, er engu líkar en hún forðist mig á vissan hátt. Hún brosir ekki til mín lengur eða segir neitt skemmtilegt. Aftur á móti er blátt áfram og elskuleg við hinar stelpurnar.

Mér virðist standa aftur á móti einhver ótti af henni, því ég hálfpartin verð miður mín, ef mig langar til að tala hennar eins og ég haldi að hún vilji ekki fá mig og þá dreg ég mig afsíðis og verð alveg miður mín. Hún hélt boð um daginn og bauð hinum stelpunum í hópnum en ekki mér. Ég aftur á móti spurði hvort ég mætti koma og svarið var: " já, já. Sjálf hef ég á tilfinn­ingunni, að mér hafi upphaflega alls ekki verið ætlað, að koma í þetta boð. Mér finnst reyndar að ég hafi verið frekja að næstum bjóða mér sjálf þarna.

Að undanförnu hefur verið sýning á góðum árangri þessa hóps, sem við tilheyrum og hún valdi kátustu og hressustu stelpurnar til að sýna. Aftur á móti er ég svo feimin að ég get ekki sagt neitt frábært eða spennandi. Ég held að henni og öðrum finnist ég vera ömurleg. Satt að segja veit ég ekki hvað ég hef gert rangt og skil ekki af hverju mér finnst hún forðast mig. Mig langar að spyrja hana hvernig standi á þessari breytingu í minn garð og jafnvel spyrja vinkonur hennar ef eitthvað skýrðist. Málið er bara að ég vil heldur spyrja einhvern sem gæti skilið hvernig hugsanir mínar og persóna er, þess vegna skrifa ég þér. Vonandi eigum við, ég og hún, eftir að verða góðar vinkonur, því mér finnst hún frábær. Ég vona kæra Jóna að þú getir ráðlagt mér eitthvað. Takk fyrir að vera til!
Með fyrirfram þökk
Pat

Elskulega Pat!
Þakk kærlega fyrir yndislegt bréf og elskuleg uppörvun til mín.. Ef þú hefðir ekki sagt mér hvað gömul þú ert hefði ég haldi þig miklu eldri, því bréfið er svo gott og þú ert svo ótrúlega ung. Reyndar sýnir það furðu mikinn þroska á vissum sviðum.

Eins og þú sérð hef ég stytt það mjög mikið og líka breytt orðalagi töluvert, vegna ótta um að það mætti rekja slóðina til þín. Vonandi finnst þér það skynsamleg ráðstöfun hjá mér. Við skoðum ástandið með innsæi mínu og hyggjuvit fyrst. Ég mun svo enda á að gefa þér umsögn um manngerð og hugsanlega möguleika þína eins og hvort tveggja plasir við mér.

Afleiðingar heimilisófriðar
Það er ekki spurning um að það erfiða heimilislíf, sem þér var boðið uppá á fyrstu árum ævi þinnar er þér á einhvern hátt fjötur um fót. Það vill nú þannig til að ég leið svipaðar þrautir í mínum uppvexti og þú og þekki því mjög vel af eigin raun hvaða skaða og almenn vandræði slíkt getur haft í för með sér fyrir okkur, sem fyrir verða. Óöruggi það sem óstöðugt og hvervullt fjölskyldulíf myndar, hefur því miður ákveðin sýnileg áhrif, geðræn, tilfinningaleg og sálræn á börnin frá þessum heimilum, sem gera þau óörugg í tengslamyndun við aðra og ókunnuga.

Inn á þínu heimili viðgengust t.d. barsmíðar og augljós fyrirgangur föðurs, sem er ástand sem reynir mjög á taugakerfi barns. Það veit varla hvað er rétt og hvað rangt félags- og tilfinningalega, þegar það kynnist snemma í uppvexti sviptivindum þeim, sem alltaf fylgja ótæpilegum yfirgangi þess, sem vandanum veldur. Það verður venjulega lokaðra tilfinningalega, en óþarflega snemma á vissum sviðum sjálfbjargar kröftugt og þá mun meira, en hentugt er lítilli barnssál. það er nefnilega ómeðvitað alltaf að passa, að gera ekkert eða segja, sem hugsanlega gæti skapað meiri vanda.

Samskiptaörðuleikar
Af þessu ástandi eimir sennilega hjá þér elskan mín, vegna þess, að það vefst fyrir þér að eiga frumkvæði, að tengslum við aðra, af ótta sennilega við hugsanleg viðbrögð vandræða, sem er það sem þú þekkir best frá mótunnar árum þínum. Þá auðvitað í gegnum foreldra þína og þá samskiptaörðuleika sem þau stóðu í, þegar þú varst að mótast. Þarna er um að ræða ómeðvitaða vörn þín fyrir mögulegu neikvæðum viðbrögðum annarra, sem þú getur ekki með nokkru móti reiknað út fyrir, þó fegin vildir. Þetta hefur svo í för með sér að þú gefur þér það, að öðrum líki ekki við þig.

Nokkuð sem stafar af því, að þú sjálf hreinlega nýtur ekki eðlilegra samskipta við þá, sem þú gjarnan vildir tengjast, vegna sennilega gamallar djúplægrar innri varnar. Vörn sem áður hefur reynst hentug, þegar allt var logandi vitlaust heima fyrir, en hentar náttúrlega ekki þegar þú myndar samband við fólk í dag. Persónum sem ekki er haldið sömum hegðunarörðuleikum og t.d. faðir þinn var og þú þekkir best vegna þess, að þau eru tilkomin á fyrstu mótunarárum þínum.

Tortryggni og óvissa
Sennilega ertu ómeðvitað bæði tortryggin og óviss. Vegna þessa verður þú sennilega innhvervari, en þú ert raunveruleg og finnur svo vel, þegar þú ert ein og skrifar vilja þinn til viðkomandi, þá er allt í lagi. Þá þarftur nefnilega ekki, að sjá viðbrögðin sem koma á móti, því það er einmitt það sem þú óttast og tengist fyrri tíð og örðuleikum uppeldis sennilega.

Ef ég væri sem þú myndi ég alvarlega íhuga það einhvern tíma, að bera þessi vanræði þín undir notalega og skilningsríkan sálfræðing, sem vanur er að kljást við tilfinningar sem þessar, en ekki ég elskuleg, þó minn skilningur geti verið gagnlegur á sinn einfalda hátt a.m.k. umhugsunarefni.

Þegar móðir stendur ein eftir með barn eða börn og á að baki mjög þrautafulla sambúð, eins og mamma þín var á sínum tíma, er alveg ljóst að hennar sálar- og tilfinningalíf, er alveg í molum og þess vegna kannski lítil afgangur fyrir börnin, að byggja upp alla vega fyrst framan af skilnaði. Þar sem þú ert mjög ung og þráir góð tengsl við aðra og sér í lagi þessa ágætu stúlku, sem hefur á einhvern hátt hrifið þig, þá er margt að athuga en fátt um sýnileg vandamál.

Breytt sjálfsmat nauðsynlegt
Í fyrsta lagi virðist þú ekki hafa mikið sjálfstraust, sem er ósköp eðlilegt, en þú verður sem fyrst að byrja að byggja upp, vegna þess að skortur á sjálfstrausti stafar oftast af þekkingar­leysi á upplagi sínu og hugsanlegum kostum og göllum þá. Best væri fyrir þig, að skoða fyrst sjálfa þig með tilliti til kosta þinna og gera það eins og þú værir hlutlaus aðili í rann­sóknar­lögregluleik og þyrftir nausynlega að átta þig á viðkomandi sem fyrst.

Þegar þú ert búin, að skrifa upp alla mögulega kosti þína, þá skaltu skoða hvern kost fyrir sig og athuga hvað möguleika hann inniheldur fyrir hugsanlega vináttu þína við viðkomandi stúlku og sjálfa þig yfirleitt.

Þú verður náttúrlega að vera mjög sanngjörn og heiðarleg og kannski kemstu að því, að það er verulegur missir fyrir hana, að sjá ekki hvaða kostamanneskju hún er dónalega að hafna.

Þegar þú ert svo búin að skoða sjálfa þig með þessum hætti, íhugar þú og skoðar jafnvel alla hina kosti þína, sem koma í kjölfar þessarar skoðunar sennilega í nýju ljósi. Þú getur jafnvel notað mína hugmyndir um manngerð þína og hugsanlega möguleika til viðmiðunar.

Ekki efast um eigið ágæti
Við eigum ekki að þurfa, að troða okkur inn í líf þeirra sem við viljum þekkja. Ef það fólk sér ekki neitt áhugavert við okkur, er það þeirra mál en ekki okkar, í langflestum tilvikum. þó ekki sé það regla. Þaðan af síður á það að gera okkur ósátt eða óviss um verulegt ágæti okkar. Þú skoðar svo gallana, þegar þú ert búin að fá kostina fyllilega á hreint, því þannig einungis er líklegt, að þú fáir rétta og heilbrigða úttekt á eigin ágæti.

Finnst þér þetta ekki svolítið spennandi, því þegar þú varst að telja upp kosti þessarar vinkonu þinnar, stóð nefnilega ekki á hæfileika þínum, til að sjá hvað hún hefur að bera. Ef þú getur gert þetta, þá getur þú auðveldlega gert það sama hvað varðar þína eigin persónu, sem engin getur og á að þekkja betur en þú, enda hafið þið verið samvistum hver við aðra frá upphafi.

Kannski kemstu að þeirri niðurstöðu, að þú sért á flestan hátt áhugaverðari, en vinkonan er fær um að skilja og njóta, og ef það gerist máttu vera heppin, að hún skuli ekki vera búin að líma sig fasta á þig, sem væri hræðileg tilhugsun með þennan möguleika í bakhöndina kannski.

Breytt afstaða kostur
Hvað varðar það, að afstaða hennar til þín kunni, að hafa breyst við það, að þú gafst henni hlutdeild í leyndustu hugsunum þínu, er þetta að segja. Ef löngu liðnir atburðir og kannski leiðinlegri í eðli sínu breyta áliti fólks á persónu okkar í dag er eitthvað mikið athugavert við viðkom­andi.

Batnandi fólki er best að lifa og við eigum ekki, að umgangst fólk, sem metur okkur eftir því sem við gerðum eða framkvæmdum áður, vegna þess að við vissum ekki betur eða skorti skilning eða þroska, til að meta viðkomandi framkvæmd. Litla líkur er á, að það sem þú sagðir henni endurtaki sig, á nákvæmlega sama hátt í dag og áður, af því að þú ert þegar búin að gera upp við þig, að það hentar þér ekki.

Svo annað hvort fellur henni við þig eins og þú ert eða þú einfaldlega lætur hennar tengsl lönd og leið, ef þér sýnist svo, án þess að efast eina mínútu um það, að þín bíði vinkona einhver staðar, sem virkilega kann að meta þína ágætu persónu og jafnvel býr sjálf yfir ennþá skemmtilegri yfirsýn og mögulegri nærveru framkvæmda en þessi stúlka sem dregur þig svona sterkt að sér í augnablikinu. Jafnvel gæti komið í ljós, að sá aðili yrði þér mun meira að skapi.

Manngerð og möguleikar
Við skoðum núna í gegnum innsæi mitt og hyggjuvit hugsanlega manngerð þína og líklega möguleika. Það er alveg ljóst, að þú ert hlédræg og innhverf ekki bara vegna uppeldis, heldur líka vegna þess að það er í upplagi þínu sýnist mér.

Þú hefur afar djúplægar og magnaðar tilfinningar, sem eru að því er virðist mjög tengdar ímyndunarafli þínu. Þetta getur þýtt að ef þú kemst í uppnám tilfinninga­lega, þá eigir þú til óaðvitandi að blása óþarflega mikið upp viðbrögð annarra við persónu þinni og af þeim ástæðum verður sennilega oftar en ekki misskiln­ingur á mati þínu á áhuga annarra á þér elskuleg.

Skapið er býsna mikið og mjög djúpt á því eins og tilfinningunum. Þú þarft að losa um það vísvitandi af og til. Forðast safna svona mikið reiði og vonbrigðum upp og inn í sálarlífið, það gerir þig þunga, vonsvikna og líka vonlausa. Þú virðist þrjósk og eiga erfitt með að fyrirgefa, ef um bersýnilegt óréttlæti er að ræða. Það er töluvert um skapandi möguleika hjá þér, en líka mjög vitræna eiginleika. Rannsóknareðli og hæfni til að kafa undir yfirborð hlutanna, er mjög sérstakt virðist vera í fari þínu.

Þetta tvennt á að gera þig fremur glögga á aðra, en í vissum tilvikum getur það gert þig óörugga og fráhverfa, af því að þá skynjar þú kannski eitthvað, sem þú skilur ekki rökrænt, þó þú finnir fyrir því tilfinningalega. Það er mjög einlægur og elskulegur hugur, sem þú býrð yfir og með aldrinum verður þú sennilega bæði vel skipulögð og úthaldsgóð.

Það borgar sig að sitja markið hátt
Eins er alveg víst, að hyggilegt er fyrir þig að setja marki nokkuð hátt og leggja töluverða vinnu í að byggja upp varanlegt og stöðugt sjálfstraust, sem afleiðingu af nákvæmri og einlægri sjálfsskoðun. Þér hentar vel að vera með þér eldra fólki, en þarft þó barnalegt fólk með, til að ólíkir þættir í eigin fari fái ákveðið áreiti og fullnægju. Þú hefur sterka trúarþörf, sem þú skalt varst að fari ekki út í öfgar.
Nokkur sjálfseyðingartilhneiging virðist til staðar, sem þýðir að þú virðist vera of sjálfsgagnrýnin og óþarflega smásmugulega í mati á eigin framkvæmdum og vilja. Það eru góð skilirði yfir höfuð þarna sýnist mér og þér vorkunnarlaust að vinna að eigin velferð, en þarft eins og við öll þér hliðhollt fólk til að hvetja þig og styðja á réttum stöðum. Það fólk má ekki slá eign sinni á þig, heldur þarf að skilja og skynja þinn vilja líka.

Sem sagt elskuleg, nú er að setjast niður og pæla og svitna svolítið yfir sjálfri þér og stefna að því að fá aukin áhuga á eigin ágæti. Reyndu ekki að sannfæra aðra um sjálfs þíns kosti, heldur miklu frekar sjálfa þig. Þannig verður þú örugg og lærir smátt og smátt að treysta þeim tengslum, sem þú kýst að mynda við aðra.

Eða eins og fermingarstelpan stórklára sagði einu sinni þegar henni fannst sér hafnað frekju­lega. "Elskurnar mínar blessuð stelpan veit ekki hvaða gullmola hún er að henda frá sér, þegar hún hunsar mig, enda ekkert á leiðinni að vera ríkari, af félagsskap við elskulegt fólk."

Guð er almáttugur og elskar þig. Í honum áttu vin og ef þú biður hann um leiðsögn, til að eignast aukna trú á sjálfs þíns manngildi, mun hann reynast þér vel og kærleiksríkur í því, að hjálpa þér, til að hjálpa sjálfri þér, vertu viss. Gangi þér svo allt í haginn hvar sem þú drýpur niður þínum ágæta fæti í fram­tíðinni.

með vinsemd
Jóna Rúna

Kveðja

I HEIMI EÐALBIRTU HIMNASYNARHNÍPIN SÝTIR FARINN VEG.ÞU FINNUR ÞO Í FRELSI ÞRAUTAFRIÐ LÍKARYLS FRA ANGRI.

MARGT I MINNINGAFLÓRUNNI ORNARÍ MÆTTI ÞESS ÆÐRA STYRKIR.Í NYJUM VÍDDUM VAKNAR SÁLINVERNDUÐ AF GUÐLEGUM ELDI.


Í SKJOLI HELGRAR HIMNADÝRÐARHVERGI ER SKUGGI AN VONAR.UMLUKT ENGLUM Í BLAMA BÆNAYLS BROSIR GLEÐIOFINN ANDINN.

HÖF. Jóna Rúna Kvaran
+++
Höf: Jóna Rúna Kvaran
Af hverju ekki gleði?
Af gefnum tilefnum getum við flest af og til fundið fyrir einhvers konar gleðileysi. Þegar þannig árar innra með okkur, er ágætt fyrir okkur að finna leið út úr depurðinni með því að gera eitthvað sem grípur huga okkar og sál föstum tökum og gefur okkur um leið góðar tilfinningar og heppilegar hugsanir.Þegar við erum máttlítil og leið er jafnframt viturlegt að gefa líf, jákvæðum samskiptum við þá sem eru uppörvandi og glaðir. Hverskyns vonbrigði í aðstæðum okkar og samskiptum við aðra eru vitanlega verkefni sem við þurfum að vinna úr og leysa af kostgæfni, ef mögulegt er. Við eigum ekki að láta þau draga okkur niður í hyldýpi örvæntingar og ótta við það líf, sem við erum þrátt fyrir allt knúin til að lifa. Það er hægt með þó nokkurri fyrirhöfn að temja sér gleði og yl hið innra, ef við viljum það og þráum slíka líðan af einlægni. Ekkert í innra lífi okkar er í raun svo snúið eða flókið, að það sé ekki hægt að takast á við það með til þess gerðum aðgerðum, ef við viljum og kjósum það í raun og veru. Ókát tímabundin afstaða okkar til tilveru okkar og annarra, er ekki líkleg til þess að draga dilk vandræða á eftir sér, ef við þjálfum okkur í að bregðast rétt við henni. Það er auðvitað eðlilegt að heilbrigðir geta orðið vondaufir um tíma og þá sérstak­lega, ef þeir sjá t.d. öll sín markmið fara fyrir lítið eða lenda t.d í höfnunum eða verða fyrir einhvers konar missi. Öll sammannleg reynsla er margþætt og tengist jafnt sorg sem gleði. Eftir því sem við höfum meiri þekkingu á innra eðli okkar, því mun meiri líkur er á að við getum unnið á dapurleikanum. Við eigum að ákveða að temja okkur gleði og þakklæti við sem flestar aðstæður og forðast eftir bestu getu að láta tímabundin vandræði gera okkur óvíg og leið. Dapurleiki er ekki óyfirstígan­legt ástand. Þess vegna er mikilvægt að við eflum í mæðunni nánast eingöngu það atferli og þær hugsanir sem ýta undir tiltrú okkar á betri og réttmætari líðan. Bjartsýni borgar sig í viðkvæmum aðstæðum og þá ekki síst þeim, sem okkur þykja ekki gleði­örvandi um tíma. Við eigum, ef við viljum, að getað stjórnað afstöðu okkar til alls þess sem hendir okkur. Þess vegna er ekkert óeðli­legt við það, þó við einsetjum okkur fremur að velja það, að bregðast við örðugleikum með tiltrú á tilgang þeirra, fremur en að láta þá of lengi gera okkur angurvær og hljóð. Við getum líka, ef við viljum, breytt afstöðu okkar til þess sem við fáum ekki breytt og gerir okkur vondauf og döpur með því t.d., að vera uppörvandi og jákvæð gangvart sjálfum okkur og öðrum, hverjar svo sem aðstæður okkar eru. Breytum því dapurleika og lumbru í gleði og bjartsýni. Þannig afstaða auðveldar okkur að njóta þess sem er það dýrmætasta sem við eigum og það er lífið sjálft, þrátt fyrir að við gleymum því stundum.
+++
Höfundur: Hallgerður Hádal Hugarórar Hallgerðar
HVERNIG VERÐA SKAL SIÐBLINDUKÆR: STÚKU-LYFSEÐILL
HUGARÓRAR HALLGERÐAR HÁDAL
Eins og það sjái ekki allir að ég get bara alls ekki lifað prófin af, ef ég tek ekki til minna ráða. Pælið í því. Það má segja að ég sé rólega við það að geðbilast, enda er ég búin að fara bara í þessari viku til um tíu lækna til að reyna að fá eins og eitt vottorð til að geta hvílt mig smá í prófunum, enda get ég ekki tekið svona snögga áreynslu á höfuðið með þetta ofdekraða lið hérna í Hrafnanesinu á eyrunum allan liðlangan daginn má segja. Vottorðið er á tæru og geymt í gömlu lopapeysunni minni. Eins og þau viti ekki hvað próflestur er rosalega slítandi. Það er lágmark að maður slaki á þetta hálftíma í einu á klukkutíma fresti, ef lesið er í heilan dag í einum meiriháttar rikk. Ég get ekkert unnið í sumar það sjá allir, enda ekkert eðlilega uppgefin.Þetta með læknisvottorðið varð bara að kýla á, ef ég átti ekki að merjast alvarlega á heila. Við skulum bara athuga það að ég fór eftir að hafa komið við í um tuttugu húsum til að kíkja á glósur síðustu viknanna hjá kúristunum í bekknum. Rosalega getur annars sum fólk pælt svakalega í öllum smáatriðum. Það sást svo greinilega sagði einn Doktorinn að ég er með sæmilega stórt ilsig í uppsiglingu á öðrum fætinum, enda er ég meiriháttar hölt og nokkuð völt á fótunum verð ég að segja. Eiginlega er ég sennilega að verða búin eða eitthvað. Ég reddaði náttúrlega vottorðinu með það sama. Svo er fólk hissa þó maður liggi mest allan daginn í rúminu og reyni að byggja sig smá upp. Bubbi bróðir þetta metralanga "big boy red head" liggur á skráagatinu til að spæja fyrir gamla settið, enda fær hann sérsteikt lambalæri í morgunmat. Það má segja að hann stundi persónunjósnir og græði rosalega á því. Þoli ég boltann? Nei og þá meina ég hann er ógeðsleg sleikja.Rosalega er hann samt eitthvað góður strákur, þó hann sé óþolandi. Hann bauðst sem betur fer til að fara í stærðfræðiprófið fyrir mig á upphækkuðum skóm og með hárkolluna sem pabbi keypti á Flórida um pásakana. Rosalega er gamli tappinn annars spéhræddur. Við Bubbi vorum heppin að sá gamli gleymdi ekki að kaupa límið með kollunni, annars hefðum við aldrei getað dulbúið "big boy red head" svona svakalega smekklega. Ég hafði ekki heilsu útaf ilsiginu til að neita þessu boði þó ég hefði fegin viljað. Vonandi fæ ég sæmilega gott sumarfrí á Spáni út á góðan árangur í stærðfræði. Ég fæ örugglega 1o eða 1o og hálfan.Það endar með því að ég dey bara hægum dauðdaga af stressi og öllum verður svo sem sama. Við skulum bara athuga það að Jóa vinkona tekur engin próf þetta árið, vegna þess að ég sagði henni að lesa allt efnið á klóinu og mamma hennar sagði kennaranum að barnið væri með krónískan niðurgang sem kæmi sérstaklega fram í kringum próf. Kennarinn þurrkaði Jóu út úr prófunum með það sama, enda mjög lyktnæmur og meiriháttar pempía eða þannig. Vonandi verð ég uppgötvuð fljótlega.
+++
HöF.JRK FRUMKVÆÐI
Mörg mál eða samskipti sem við þurfum að vinna að og úr geta verið ykkur þung og þrautafull viðureignar, meðal annars sökum þess, að við eigum erfitt með það að eiga frumkvæði að hlutunum.Það þarf heljar mikið átak til að taka sig fram um það, að ýta úr vör, því sem við annað hvort höfum saltað ótæpilega eða efast um að við gætum ráðið við að vinna að og úr á réttan máta.Vissulega verðum við að venja okkur á það, í hverju því sem við keppum að, að ákveða, hvað á að hafa forgang og hvernig við viljum vinna markvisst að því, að gera ákveðna hluti árangur­ríka,sigurstranglega og áhugaverða.Það getur nefnilega skipt miklu máli hvernig við í upphafi ákveðinna verka eða samskipta ákvörðum hvernig við viljum vinna að og auka líkur á, ríkulegum árangri og heppilegri uppskeru. Frumkvæði liggur t.d. í því, að láta sér detta eitthvað jákvætt og mikilsvert í hug og ákveða síðan upp á eigið einsdæmi, að hrinda hugmyndinni, verkinu eða samskiptunum í framkvæmd og reikna auðvitað með að farmtakið skili góðum árangri. Við þurfum að hafa töluverðan eldmóð, jákvætt hugafar, auk framtaks frumkvæðis, ef við viljum að draumar okkar og þrár fái það líf veruleika, sem við getum síðar séð vaxa og eflast á árangurslíkan máta. Við fáum jákætt hugsandi aukið hugrekki, til að vinna að tilvist hugmynda okkar og aukum jafnframt líkur á heppilegum framgangi þeirra, sérstak­lega ef við spörum ekki duginn og viljann við fram­kvæmdirnar. Einmitt þessi tegund frumkvæðis og keppi­kefla er jafnframt heppileg, sökum þess, að það er ekki nóg að láta sig dreyma um árangur, heldur þurfum við að vilja, þora og geta framfylgt þrám okkar og draumum eftir á ákjósanlegan máta. Það þarf líka, að rækta framkvæmdar­viljann, áhugann og frumkvæði, ekkert síður en aðra þá þætti innra lífs okkar, sem gera okkur mögulegt að vinna stóra sem smáa sigra, af ýmsum tilefnum og við marg­breytilegar aðstæður.Það er mikil­vægt að finna og skilja mikilvægi þess, að kunna að taka af skarið og vinna af krafti, elju, skapfestu og dugnaði, að því sem við kjósum að gefa líf. Það er enginn vandi að halda að sér höndunum af smáum sem stórum til­efnum og verða svo óánægður með sjálfan sig, sökum þess að við finnum til vanmáttar vegna framtaksleysis, vilja­vöntunar og áhuga­leysis. Látum því framtaksslen og frumkvæðis­dofa hverfa, en eflum þess í stað allt það í vilja okkar, framkvæmdum og aðstæðum, sem er frumkvætt og kröftugt og líklegt til að gera okkur sjálfsstæðari og framtaksamari á frumkvæðan og hvetjandi máta. Þannig innstillt erum við að efla sjálfstraust okkar og eigum mun meiri möguleika á, að láta þá drauma fá líf, sem við fram að þessu höfum einungis vistað í hugum okkar, án þess að þora og nenna, að gera þá að þeim veruleika sem við þráum og vildum sjá vaxa og dafna.